اگر تنگه هرمز بسته بماند چه می‌شود؟

بیش از دو هفته از آغاز جنگ می‌گذرد و پیامدهای آن برای اقتصاد جهان در حال نمایان شدن است.

ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که هرچه این اختلال در جریان انرژی طولانی‌تر باشد، پیامدهای اقتصادی عمیق‌تری برجای خواهد گذاشت. چالش اخیر تنگه هرمز می‌تواند موج رکودی را در اقتصاد جهان بر جای بگذارد. اهمیت این موضوع زمانی نمایان می‌شود که بدانیم ذخایر گاز مایع طبیعی دو کشور صنعتی آسیا، یعنی ژاپن و تایوان، تنها کفاف به ترتیب ۲۰ و ۱۱روز مصرف آنها را می‌دهد.

عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز تقریباً متوقف شده است؛ مسیری که حدود ۲۰درصد از عرضه روزانه نفت و گاز طبیعی جهان از آن عبور می‌کند. این اقدام به سرعت بازارهای انرژی را تحت فشار قرار داده و بهای نفت خام را به حدود ۱۰۰دلار در هر بشکه رسانده است.

کارشناسان می‌گویند مدت زمان بسته ماندن تنگه هرمز عامل تعیین‌کننده در شدت بحران خواهد بود. الکساندر روماننکو، مدیرعامل شرکت تحقیقات بازار «IndexBox»، معتقد است اگر این مسیر برای یک ماه بسته بماند، احتمالا قیمت‌ها بین ۱۰ تا ۲۰درصد دیگر افزایش خواهد یافت؛ اما کمبود جدی ایجاد نخواهد شد.

او می‌گوید اگر این وضعیت دو ماه ادامه پیدا کند، بازار با فشار گسترده‌تری مواجه خواهد شد و افزایش قیمت‌ها ممکن است به ۲۵ تا ۵۰درصد برسد. اما در صورت ادامه اختلال برای سه ماه، روماننکو هشدار می‌دهد که کمبود واقعی در برخی مناطق جهان اجتناب‌ناپذیر خواهد بود، به‌ویژه در بخش‌هایی از اروپا و آسیا که وابستگی بیشتری به عرضه هلیوم قطر دارند. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بخش عمده تولید جهانی نیمه‌رساناها در آسیا انجام می‌شود.

در آمریکا، تقاضا برای کود شیمیایی دقیقا همزمان با آغاز فصل کشت بهاره افزایش یافته است. کشاورزان از دو جهت تحت فشار قرار گرفته‌اند: افزایش قیمت سوخت دیزل و جهش هزینه کود شیمیایی. کمبود کود می‌تواند تولید محصولات کشاورزی را کاهش داده و قیمت مواد غذایی را به شدت افزایش دهد. 

 کارشناسان می‌گویند گزینه‌های جایگزین بسیار محدودتر است. اگر تنگه هرمز همچنان بسته بماند، نشانه‌ای از کاهش فشار در بازار دیده نمی‌شود. انبارها پر می‌شوند، کارخانه‌ها تعطیل می‌شوند و محصول اساسا به بازار جهانی نمی‌رسد. این نوعی اختلال در عرضه است که یافتن راه‌حل جایگزین برای آن بسیار دشوارتر خواهد بود.