احتمال جنگ بالاست / جنگ در هفته آینده رخ ندهد به معنای نبود خطر نیست
یک استاد دانشگاه معتقد است که تمامی شواهد نشان میدهد آمریکا به دنبال حمله به ایران است. چرا که ترامپ میخواهد منابع ایران را تصرف کند و مقابله ایران با سلطه جویی آمریکا نیز متوقف شود. به اعتقاد من با این وضعیت، احتمال وقوع جنگ طی روزهای آتی بسیار بالا است و حتی اگر جنگی در هفته آینده رخ ندهد به این معنا نیست که خطری وجود ندارد.
سفر دونالد ترامپ به چین در شرایطی به پایان رسیده که با بازگشت رئیس جمهور آمریکا به واشنگتن، هیچ اخبار ویژه یا در خصوص گشایشهای دیپلماتیک میان ایران و آمریکا نیز مخابره نشده است. پیش از ملاقات شی و ترامپ، برخی تحلیلگران مدعی بودند بخش مهمی از محور این ملاقات درباره ایران خواهد بود. اکنون در سایه گفتههای ترامپ در خصوص رد پیشنهاد ایران و لزوم پاکسازی کامل در زمینه برنامه هستهای ایران، برخی رسانههای آمریکایی مدعی شدهاند با کمرنگ شدن بارقههای دیپلماتیک در مناقشات طرفین، احتمال وقوع درگیری نظامی جدید، افزایش یافته است.
ترامپ به دنبال احیای امپراتوریهای کلاسیک قرن نوزدهمی است
احسان موحدیان به فرارو گفت: «یک نکته مهم در تحلیل مناسبات ایران و آمریکا این است که برای تحلیل دقیق به هیچ وجه نباید در دام اخبار و اطلاعاتی بیفتیم، که به شکل روزمره در رسانهها منتشر میشوند. حقیقت این است که الگوی نظمی که بعد از جنگ جهانی دوم در کشور تشکیل شد، از دید دونالد ترامپ دیگر کار نمیکند یا به عبارتی دقیقتر، رئیس جمهور ایالات متحده اصلا این الگو را قبول ندارد. بعد از جنگ جهانی دوم یک «نظم لیبرال» در جهان شکل گرفته بود. در این نظم اینگونه تعریف شده بود که آمریکا برای ایجاد نظم و امنیت و ثبات در جهان، از برخی سازمانهای نظامی و امنیتی و سیاسی در جهان حمایت میکرد. ناتو، سازمان ملل، صندوق بین المللی پول و امثالهم قرار بود در جهان، نظم و امنیت و ثبات ایجاد کنند و هر کشوری که با این نظم درگیر بود، زمین زده میشد. اما ترامپ اصلا زیر بار چنین نظمی نمیرود. او اصلا نظم جهان را قبول ندارد.»
وی افزود: «طرز فکر ترامپ این است که در نظم ایجاد شده، چین به لحاظ اقتصاد و فناوری پیشرفت کرده است و در نتیجه باید نظم لیبرال کنار زده شده و به سمت الگوی جدیدی حرکت شود. درواقع به جای این که تجارت آزاد و اتحاد حمایت شود، باید کشورهایی که نفت، مواد معدنی و امثالهم دارند، تحت سلطه قرار گیرند تا آمریکا از چین جلو زده شود و تولید داخلی ایالات متحده افزایش پیدا کند. این طرز فکر، همان طرز تفکر قرن نوزدهم است. یعنی سرزمینهایی که منابع با ارزش دارند تحت سلطه قرار گیرند و گلوگاههای مهم ژئوپلیتیک و اقتصادی، به شکل مستقیم تحت کنترل قرار گیرد. بنابراین آمریکا عملا در تلاش است که تعدادی مستعمره داشته باشد. درواقع بخشی از علت رفتارهایی که با کوبا، ونزوئلا و ایران انجام داده و مایل است انجام دهد، دقیقا در همین راستاست. بنابراین اکنون بحث این است که آمریکا میخواهد حاکمیت بر قدرت جهانی را تحت کنترل بگیرد. این سبک مثل سبک امپراتوریهای کلاسیک و قرن نوزدهمی است. ترامپ به دنبال منفعت گرایی و سلطه نظامی و اقتصادی است.»
احتمال وقوع جنگ طی روزهای آینده بسیار بالاست
این استاد دانشگاه در خصوص احتمال حمله آمریکا به ایران گفت: «تمامی شواهد نشان میدهد آمریکا به دنبال حمله به ایران است. چرا که ترامپ میخواهد منابع ایران را تصرف کند و مقابله ایران با سلطه جویی آمریکا نیز متوقف شود. به اعتقاد من با این وضعیت، احتمال وقوع جنگ طی روزهای آتی بسیار بالا است و حتی اگر جنگی در هفته آینده رخ ندهد به این معنا نیست که خطری وجود ندارد. درواقع احتمال وقوع جنگ فعلا کاملا وجود دارد چرا که آمریکاییها خود را پیروز میدانند و ذهنیتشان این است که باید بر ایران مسلط شوند. با چنین ذهنیت سلطه گرانهای هم اصلا نمیشود مذاکره کرد. صحبتهای ترامپ درباره انرژی هستهای ایران نیز از دید من چیزی به جز بهانه جویی نیست. ترامپ نمیتواند رک اذعان کند در ذهن وی، سلطهگری مطلق حاکم است، بنابراین مسئله هستهای ایران را بهانه میکند. ایران رسما بارها اعلام کرده به دنبال سلاح هستهای نیست. طبیعیست که ایران زیر بار ایدههای سلطه گرانه آمریکا نمیرود و در بحث تنگه هرمز هم تمایلی ندارد که اختیار چنین منطقه مهم و حساسی به دست آمریکا بیفتد.»
وی با اشاره به ملاقات شی و ترامپ و تاثیر این ملاقات بر وضعیت ایران و آمریکا گفت: «چین هیچ علاقهای ندارد ایران را تحت فشار بگذارد و در نتیجه استراتژی فشار حداکثری آمریکا را به چالش میکشد. حرفهای اخیر ترامپ را نباید احمقانه تفسیر کنیم یا تصور کنیم اطلاعات کافی ندارد. ترامپ میخواهد قلمرو خود را گسترش دهد و منابع را مستقیما تحت کنترل بگیرد و متحدان خود را تبدیل به نوکرانی مطیع کند. آمریکا به دنبال توسعه داراییهای خود است و بنابراین، اشغال ایران یا کنترل منابع ایران یا سر کار آوردن افرادی که تابع نظم جدید مدنظر ترامپ هستند، جزو دستور کار راهبردی آمریکا است. ما باید فهم دقیقی از این موضوع داشته باشیم تا به درستی نیز با آن مواجه شویم. با توجه به این که ایده ترامپ تسلط بر ایران و تبدیل آن به یک کشور مطیع است، مذاکره با دولت ترامپ تقریبا غیرممکن به نظر میرسد و اصولا هیچ راهی به غیر از مقاومت در برابر سلطهگری و منفعت گرایی آمریکا وجود ندارد.»
مذاکره با ترامپ به هیچ نتیجهای نمیرسد
این تحلیلگر ارشد حوزه سیاست خارجی در خصوص انعطاف طرفین در مذاکرات پیشین گفت: «ایران به اندازه کافی دربرابر خواستههای آمریکا انعطاف به خرج داده است. در مذاکرات عمان و اسلام آباد، ایران بسیار منعطف و اهل مذاکره و سازش ظاهر شده است. اما رفتارهای آمریکا نشان داد که درکی از این موضوع ندارد. چارچوب فکری مقامات آمریکایی این است که نظمی جدید و به نفع خود ترسیم کنند و طبیعیست که زیر بار مذاکره استاندارد با ایران نمیروند. زمانی که ما موفق شدیم با اوباما به توافق برسیم، علتی مشخص داشت، آن هم چارچوب فکری اوباما بود. اوباما در محور چارچوب نظم لیبرال فکر میکرد. درواقع او میخواست توافقی کند که نه تنها ماهیت حاکمیت ایران را به رسمیت بشناسد، بلکه، در اوج خصومت نیز به شکلی رفتار کرد که مسیر دیپلماسی با ایران را به شکل کامل مسدود نکرده باشد. اما ترامپ اصولا چنین چیزی را نمیپذیرد و در نتیجه توافق با چنین شخصی اصلا امکانپذیر نیست. ترامپ نه تنها استقلال حاکمیت ایران را نمیپذیرد، بلکه ترجیح میدهد کشورمان تسلیم، تجزیه یا تحت قیمومیت اقتصادی آمریکا باشد. با چنین شخصی و با چنین طرز فکری نمیشود مذاکره کرد. به اعتقاد من آمریکا در این مسیر به هیچ نتیجهای نمیرسد. مواضع چین نیز در برابر آمریکا بسیار سنگین شده و مسیری که ترامپ در پیش گرفته نتیجهای به جز سقوط این کشور رقم نمیزند. با این وجود ما باید مقاومت کنیم و هزینههای سنگین نیز در این مسیر اجتناب ناپذیر خواهد بود.»
نظر شما