خودروهای زیر مدل ۸۵ دیگر سهمیه بنزین نمی گیرند؟ (جزئیات محدودیت تاکسی)

 اما آیا تنها مدل خودرو برای قطع سهمیه سوخت یا ممنوعیت فعالیت در حمل و نقل مسافر کافی است؟ کدام خودروها واقعا مشمول این محدودیت ها می شوند؟ از سوی دیگر، مالکان خودروهای مشمول برای ادامه استفاده یا جایگزینی خودرو چه اقدامی باید انجام دهند؟ در ادامه، جزئیات این خبر و مقررات مربوط به خودروهای فرسوده را دقیق تر بررسی می کنیم.

سهمیه بنزین خودروهای تولید ۱۳۸۵ و قبل از آن حذف می شود؟

ماجرای سهمیه بنزین خودروهای قدیمی از کجا شروع شده و آیا واقعا قرار است سهمیه این خودروها قطع شود؟ بر اساس جزئیات منتشر شده درباره آیین نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، خودروهای سواری بنزینی که ۲۰ سال یا بیشتر از زمان تولید آنها گذشته باشد، در گروه خودروهای فرسوده قرار می گیرند و ممکن است مشمول محدودیت های پیش بینی شده برای این خودروها شوند.

یکی از موضوعات مطرح شده «سهمیه سوخت» است. در گزارش های منتشرشده از این آیین نامه، برای خودروهای فرسوده محدودیت هایی در دریافت سهمیه بنزین با نرخ های یارانه ای مطرح شده و صدور یا فعال سازی کارت سوخت نیز به ثبت نام در سامانه جایگزینی خودروهای فرسوده ارتباط داده شده است.

اما یک نکته مهم را نباید نادیده گرفت؛ فرسوده محسوب شدن خودرو به معنای اسقاط فوری آن نیست. در واقع، موضوع اصلی اعمال محدودیت و حرکت به سمت نوسازی خودروهای قدیمی است.

بنابراین، خودروهای تولید ۱۳۸۵ و قبل از آن، به دلیل قرار گرفتن در محدوده سنی ۲۰ سال و بیشتر، در کانون این مقررات قرار می گیرند؛ اما برای اعلام جزئیات نهایی درباره نحوه اجرای سهمیه سوخت، کارت سوخت و زمان اعمال محدودیت ها باید منتظر اطلاعیه رسمی دستگاه های مسئول بود.

آیا کارت سوخت خودروهای قدیمی هم از کار می افتد؟

اگر خودروی شما ۲۰ ساله شد، یعنی کارت سوختتان هم از کار می افتد؟ پاسخ به این سوال به سادگی «بله» نیست. همانطور که گفتیم، فعال سازی کارت سوخت خودروهای فرسوده به ثبت نام در سامانه جایگزینی خودروهای فرسوده مرتبط شده است. با این حال، نباید تصور کرد کارت سوخت تمام خودروهای بالای ۲۰ سال به صورت خودکار و فوری باطل می شود.

در مقررات، ابطال کارت سوخت به طور مشخص برای خودروهای اسقاط شده مطرح شده است نه فرسوده شدن خودرو!

ممنوعیت فعالیت در تاکسی‌های اینترنتی و حمل‌ونقل عمومی

اینکه صرفا بر اساس «سن تقویمی» یک خودرو، امکان حمل مسافر از آن سلب شود، یکی از بحث برانگیزترین بخش های سیاست گذاری در حوزه خودروهای فرسوده است؛ موضوعی که می تواند به طور مستقیم معیشت مالکان خودروهای قدیمی تر، به ویژه رانندگانی که وابسته به همین خودروها برای کسب درآمد هستند را تحت تاثیر قرار دهد.

بر اساس مقررات مطرح شده درباره خودروهای فرسوده، خودروهای سواری بنزینی با عمر ۲۰ سال و بیشتر در گروه خودروهای فرسوده قرار می گیرند. در ادامه نیز برای به کارگیری این خودروها در سکوهای حمل و نقل اینترنتی و برخی خدمات حمل بار و مسافر محدودیت هایی در نظر گرفته شده است. بنابراین، اگر خودرویی به سن فرسودگی برسد، حتی در صورت ادامه قابلیت تردد، ممکن است فعالیت حرفه ای آن در حمل مسافر با محدودیت مواجه شود.

این مسئله برای رانندگانی که به خودروی شخصی خود به عنوان ابزار اصلی درآمد نگاه می کنند، صرفا یک تغییر اداری ساده نیست، بلکه می تواند به معنای تغییر کامل مدل معیشت باشد. برای نمونه، ارائه خدمات تاکسی دربستی با خودرویی که در فهرست خودروهای فرسوده قرار گرفته، طبق همین رویکرد، دیگر مانند گذشته یک فعالیت بدون مانع نخواهد بود. حتی پلتفرم ها و مجموعه هایی مانند اسنپ، تاکسی لند و ماکسیم نیز ناگزیرند در پذیرش یا ادامه همکاری با رانندگان، به این محدودیت های سنی و طبقه بندی فرسودگی توجه کنند؛ حتی اگر خودرو از نظر عملکردی همچنان قابل استفاده باشد.

آیا داشتن معاینه فنی خودرو را از طرح فرسودگی خارج می کند؟

معاینه فنی معتبر می تواند نشان دهد خودرو از نظر فنی و میزان آلایندگی شرایط قابل قبولی دارد، اما این موضوع به تنهایی برای خارج شدن از مقررات فرسودگی کافی نیست. در واقع، باید بین سلامت فنی خودرو و وضعیت قانونی آن تفاوت قائل شد:

• خودرو می تواند سالم باشد، اما فرسوده محسوب شود. اگر خودرو به سن تعیین شده در مقررات رسیده باشد، داشتن معاینه فنی معتبر لزوما مانع قرار گرفتن آن در گروه خودروهای فرسوده نمی شود.
• معاینه فنی و فرسودگی یک معیار مشترک ندارند. معاینه فنی وضعیت فنی و آلایندگی خودرو را بررسی می کند، در حالی که فرسودگی بر اساس معیارهای قانونی تعیین می شود و سن خودرو یکی از معیارهای مطرح شده است.
• محدودیت ها فقط به تردد مربوط نمی شوند. قرار گرفتن خودرو در گروه فرسوده می تواند طبق مقررات، برای برخی کاربری ها و فعالیت های حرفه ای مانند حمل مسافر یا فعالیت در سکوهای حمل و نقل اینترنتی محدودیت ایجاد کند.

پس اگر خودروی قدیمی شما معاینه فنی معتبر دارد، نمی توان صرفا با تکیه بر همین مدرک گفت که از تمام مقررات خودروهای فرسوده معاف است. وضعیت نهایی خودرو باید بر اساس ضوابط فرسودگی و نوع کاربری آن بررسی شود.

ثبت نام در سامانه جایگزینی خودروهای فرسوده

ثبت نام در سامانه جایگزینی خودروهای فرسوده فقط یک اقدام اداری ساده نیست؛ زیرا وضعیت خودروهای فرسوده با سیاست های نوسازی ناوگان و طرح های جایگزینی ارتباط دارد. بنابراین مالک خودرو قدیمی نباید منتظر بماند تا محدودیتی برای خودرو ایجاد شود و بعد به فکر تعیین تکلیف آن بیفتد.

در نظر بگیرید که قدیمی بودن خودرو به تنهایی پایان ماجرا نیست؛ مسئله اصلی این است که مالک بداند خودرو در چه وضعیتی قرار دارد و در صورت مشمول شدن در طرح های نوسازی، چه مسیری برای جایگزینی آن پیش بینی شده است.

در عمل، طرح های جایگزینی و نوسازی ممکن است برای گروه های مشخصی از خودروها و مالکان، شرایط و مزایایی تعیین کنند. به همین دلیل نمی توان بدون بررسی فراخوان و شرایط هر طرح، دریافت تسهیلات یا مشوق را قطعی دانست.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی ستاد نوسازی ناوگان حمل و نقل کشور، سامانه نوسازی خودروهای فرسوده به نشانی nnhk.ir برای پیگیری فرآیندهای مرتبط در دسترس است. بهتر است مالکان، وضعیت خودرو و اطلاعیه های مربوط به طرح های فعال را از همین مسیرهای رسمی بررسی کنند.

هدف از اجرای طرح نوسازی خودروهای فرسوده

چرا دولت روی خودروهای فرسوده دست گذاشته است؟ پاسخ فقط قدیمی بودن خودرو نیست. مسئله اصلی مجموعه ای از مشکلاتی است که ادامه فعالیت ناوگان فرسوده ایجاد می کند:

• مصرف بالاتر سوخت: خودروهای قدیمی و فرسوده، به ویژه در صورت نگهداری نامناسب، می توانند مصرف سوخت بیشتری داشته باشند.
• آلودگی بیشتر: فرسودگی قطعات و فناوری قدیمی تر می تواند باعث افزایش آلایندگی خودرو شود.
• هزینه نگهداری: خرابی و تعمیرات مکرر می تواند هزینه قابل توجهی به مالک تحمیل کند.
• کاهش بهره وری ناوگان: ادامه فعالیت خودروهای فرسوده، روند نوسازی حمل ونقل را کند می کند.

قانون ساماندهی صنعت خودرو نیز نوسازی ناوگان و جایگزینی خودروهای فرسوده را دنبال می کند و برای این موضوع سازوکارهایی مانند اسقاط و اختصاص بخشی از ظرفیت عرضه خودرو به مشمولان را پیش بینی کرده است. البته استفاده از این مزایا به شرایط و ضوابط هر طرح بستگی دارد.

اما اینجا یک سوال جدی مطرح می شود: آیا می توان از مالک خودروی فرسوده انتظار داشت خودرویش را کنار بگذارد، بدون اینکه توان مالی خرید جایگزین داشته باشد؟

برای بسیاری از مالکان، این خودرو فقط یک وسیله نقلیه نیست:

• ممکن است ابزار اصلی کسب درآمد باشد.
• ممکن است تنها وسیله رفت وآمد خانواده باشد.
• ممکن است مالک توان خرید یک خودروی جایگزین را نداشته باشد.

بنابراین اگر سیاست نوسازی فقط بر محدودیت و حذف خودروهای فرسوده متمرکز شود، فشار اقتصادی آن مستقیما به مالک منتقل خواهد شد. نوسازی زمانی موفق است که در کنار محدودیت ها، مسیر واقعی، قابل پرداخت و قابل دسترسی برای جایگزینی خودرو هم وجود داشته باشد.

جمع بندی

در نهایت اگر خودروی شما مدل ۱۳۸۵ یا قبل از آن است، باید بدانید که با قرار گرفتن در گروه خودروهای فرسوده، دیگر مشمول سهمیه عادی بنزین با نرخ اول و دوم نخواهد بود و ادامه وضعیت کارت سوخت نیز به مقررات و فرآیند ثبت نام جایگزینی خودروهای فرسوده بستگی دارد. البته این موضوع به معنی اسقاط فوری خودرو نیست؛ اما می تواند محدودیت هایی در سوخت و فعالیت حمل و نقل ایجاد کند.