انتخابات اسرائیل: بن‌بست سیاسی و نقش تعیین‌کننده احزاب عرب
با ناکامی بلوک حاکم و اپوزیسیون در کسب اکثریت کرسی‌ها در انتخابات اسرائیل، و عدم تمایل هیچ‌یک برای ائتلاف با احزاب عرب که می‌تواند راه را برای تشکیل کابینه هموار کند، گمانه‌زنی‌ها درباره شکل دولت آینده افزایش یافته است.
به گزارش الجزیره: انتخابات روز سه‌شنبه اسرائیل که یکی از مهم‌ترین انتخابات تاریخ این کشور توصیف شده بود، با مشارکت ۷۷.۷ درصدی واجدین شرایط، بالاترین میزان از سال ۱۹۹۹، به پایان رسید. با این حال، نتایج اولیه حاکی از یک بن‌بست سیاسی است.
با شمارش نزدیک به ۸۰ درصد آرا تا بعدازظهر چهارشنبه، ائتلاف کنونی به رهبری بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، با محوریت حزب لیکود، ۵۴ کرسی به دست آورده که برای تشکیل ائتلاف حاکم (نیازمند ۶۱ کرسی) کافی نیست. در مقابل، اپوزیسیون صهیونیستی به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد ارتش، که احزاب متنوعی از دموکرات‌های چپ‌گرای یائیر گولان تا حزب راست افراطی «اسرائیل بیتنو» به رهبری آویگدور لیبرمن را در بر می‌گیرد، ۴۹ کرسی کسب کرده است که آن هم برای تشکیل دولت اکثریت کافی نیست.
در این میان، احزاب عمدتاً عرب «رعم» و «لیست مشترک» با مجموع ۱۷ کرسی، حداقل روی کاغذ، توازن قوا را در دست دارند و می‌توانند با پیوستن به هر یک از بلوک‌ها، اکثریت لازم برای تعیین رئیس کنست، تصویب قوانین و تشکیل یک دولت کارآمد را فراهم کنند.
این ارقام نهایی نیستند و انتظار می‌رود نتایج نهایی تا روز جمعه و نتایج رسمی در ۴ نوامبر منتشر شود. آنچه در ادامه رخ می‌دهد، بیش از آنکه سیاسی باشد، یک روند رویه‌ای است. اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور، با رهبران احزاب درباره نامزد مورد نظرشان برای نخست‌وزیری مشورت خواهد کرد و سپس فردی را که به نظر او بیشترین شانس را برای تشکیل دولت دارد، مأمور خواهد کرد. این نامزد ۲۸ روز فرصت دارد تا ائتلاف خود را تشکیل دهد که این مدت برای ۱۴ روز دیگر قابل تمدید است. در صورت شکست، این مأموریت به عضو دیگری از پارلمان واگذار می‌شود و اگر او نیز ناکام بماند، کنست منحل شده و اسرائیلی‌ها باید دوباره به پای صندوق‌های رأی بروند.
مشارکت بالای شهروندان فلسطینی
بر اساس برخی تخمین‌ها، میزان مشارکت در میان شهروندان فلسطینی اسرائیل که یک‌پنجم جمعیت کل را تشکیل می‌دهند، به حدود ۸۰ درصد رسیده که این رقم نیز از آمار سال ۱۹۹۹ فراتر رفته است. به گفته تحلیلگران، این افزایش مشارکت ناشی از رفتار خشن دولت تحت رهبری لیکود با اقلیت اسرائیلی-فلسطینی بوده که پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس که به جنگ اسرائیل علیه فلسطینیان در غزه منجر شد، به شدت افزایش یافت.
دولت کنونی نتانیاهو راست‌گراترین دولت در تاریخ اسرائیل است و چهره‌های راست افراطی مانند ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی، و بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، در آن حضور دارند که سیاست‌ها و لفاظی‌هایشان علیه فلسطینی‌ها، عملاً آنها را به نیروی جذب‌کننده رأی برای احزاب طرفدار اعراب تبدیل کرده است.
روئی زور، استاد دانشگاه اسکس و متخصص رفتار رأی‌دهندگان و استراتژی‌های انتخاباتی در اسرائیل، به الجزیره گفت: «داشتن تنها دو لیست به‌خوبی سازمان‌یافته، کارایی جمع‌آوری رأی و بسیج مردمی آنها را به میزان قابل‌توجهی بهبود بخشید است به‌ویژه برای رعم، حزب اسلام‌گرا، که کمپین بسیار کارآمدتری نسبت به معمول داشت.»
معمای دو قطبی
با این حال، هر دو بلوک کمپین‌هایی را برگزار کردند که از سوی منتقدان «عمیقاً نژادپرستانه» توصیف شده است. لیکود بخش عمده‌ای از رقابت انتخاباتی را صرف طرح ادعاهای بی‌اساس مبنی بر اینکه اپوزیسیون قصد دارد پس از انتخابات دولتی متکی به احزاب عرب تشکیل دهد، کرد و همزمان برای رد صلاحیت لیست مشترک تلاش می‌کرد.
در سوی دیگر، لیبرمن ائتلاف با احزاب عرب یا اولترا ارتدوکس (حریدی) را رد کرد، در حالی که نفتالی بنت از حزب «با هم» که ائتلاف او در سال‌های ۲۰۲۱-۲۰۲۲ شامل رعم بود، در یک کنفرانس به فعالان گفت که پس از حمله ۷ اکتبر «هیچ مجوزی» برای تشکیل دولت با احزاب عرب وجود ندارد.
دنیل لوی، مشاور سابق دولت، با اشاره به اینکه اپوزیسیون با ارائه نکردن جایگزین یا امیدی واقعی، سعی کرد نسخه‌ای ضعیف‌تر از «بی‌بی» (لقب نتانیاهو) باشد، گفت: «واقعاً اپوزیسیون همان چیزی را گرفت که لیاقتش را داشت.»
لوی، چهار سناریوی احتمالی را برای آینده پیش‌بینی می‌کند:
1) برگزاری انتخابات جدید
2) جذب افراد جدا شده از جناح راست اپوزیسیون توسط لیکود برای تشکیل دولت
3) تشکیل یک «دولت وحدت ملی» به رهبری نتانیاهو با حضور راست‌گرایان از سراسر کنست
4) یا اینکه «آیزنکوت و همراهانش کوتاه بیایند و از اکثریت ضد نتانیاهو برای تشکیل یک دولت اقلیت با حمایت اعراب استفاده کنند.»
چانه‌زنی و ائتلاف‌های احتمالی
شانس جدایی افراد در جامعه‌ای که به شدت دو قطبی تلقی می‌شود، نامشخص است. بخش بزرگی از کمپین بلوک آیزنکوت بر مخالفت با معافیت عملی احزاب حریدی از خدمت سربازی استوار بود که دولت لیکود در ازای حمایت آنها در کنست ارائه کرده بود.
مایراو زونشاین، تحلیلگر گروه بحران، می‌گوید: «فکر می‌کنم دیدن همکاری آیزنکوت با هر کسی در اردوگاه نتانیاهو به دلیل موضوع سربازی اولترا ارتدوکس‌ها و به دلیل ۷ اکتبر بسیار دشوار خواهد بود.» او افزود: «خواسته‌های اصلی او تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی و سربازی اجباری برای همه است، بنابراین او نمی‌تواند با بسیاری از شرکای آنجا، از جمله نتانیاهو، کار کند.»
با این حال، گمانه‌زنی‌ها ادامه دارد. برخی، از جمله لوی، احتمال تشدید تنش نظامی توسط دولت نتانیاهو، بالقوه علیه ایران، به عنوان بهانه‌ای برای تشکیل دولت اضطراری را مطرح می‌کنند. برای دیگران، مانند دانیل بار-تال، روانشناس سیاسی اسرائیلی از دانشگاه تل‌آویو، آینده به محاسبات پیش پا افتاده‌تر یک ائتلاف دولتی بستگی دارد.
او با تأمل در فرصت‌های از دست رفته اپوزیسیون برای کسب قدرت گفت: «این لحظه بسیار چالش‌برانگیزی در تاریخ اسرائیل است.»
نظر شما