مارکت‌کپ، حجم و عرضه در گردش؛ سه عددی که قبل از قیمت باید ببینید

برای مقایسه بهتر، باید سه عدد دیگر را کنار قیمت ببینیم: مارکت کپ، حجم معاملات و عرضه در گردش. این عددها کمک می‌کنند اندازه بازار، میزان فعالیت معاملاتی و تعداد واحدهای موجود را بشناسیم. در ادامه یاد می‌گیریم چطور با یک نگاه کوتاه به جدول، برداشت دقیق‌تری از وضعیت رمزارزها داشته باشیم.

قیمت به‌تنهایی چه چیزی را پنهان می‌کند؟

قیمت می‌گوید برای خرید یک واحد از رمزارز چقدر باید بپردازیم؛ اما نمی‌گوید چند واحد از آن وجود دارد. این نکته زمانی اهمیت پیدا می‌کند که بخواهیم دو ارز را با هم مقایسه کنیم.

قیمت می‌گوید برای خرید یک واحد از رمزارز چقدر باید بپردازیم؛ اما نمی‌گوید چند واحد از آن وجود دارد. بدون دانستن این تعداد، مقایسه دو ارز فقط بر اساس قیمت هر واحد، تصویر کاملی به ما نمی‌دهد.

بسیاری از ما پیگیری بازار را با یک رمزارز مشخص شروع می‌کنیم. مدتی قیمتش را دنبال می‌کنیم تا ببینیم نسبت به روزهای قبل چقدر بالا یا پایین رفته است. برای کسی که اتریوم را زیر نظر دارد، دیدن قیمت اتریوم امروز هم بخشی از همین پیگیری روزانه است. این کار برای آگاهی از تغییر قیمت مفید است؛ اما وقتی بخواهیم اتریوم را با ارز دیگری مقایسه کنیم، قیمت به‌تنهایی کافی نیست. باید بدانیم از هرکدام چند واحد در بازار وجود دارد؛ عددی که با عنوان عرضه می‌شناسیم.

عرضه در گردش، عرضه کل و حداکثر عرضه

در صفحه اطلاعات هر رمزارز ممکن است سه عدد برای عرضه ببینید. این عددها به پرسش‌های متفاوتی پاسخ می‌دهند: چند واحد در دست عموم است؟ چند واحد اکنون وجود دارد؟ و در نهایت چند واحد می‌تواند وجود داشته باشد؟

• عرضه در گردش: برآورد تعداد واحدهایی است که در دست عموم و در گردش بازار قرار دارند. این عدد فقط شامل ارزهای آماده فروش نیست؛ دارایی‌ای که کاربران در کیف پول خود نگه داشته‌اند هم می‌تواند جزو آن باشد.

• عرضه کل: تمام واحدهای موجود را پس از کسر واحدهای سوزانده‌شده نشان می‌دهد. سوزاندن یعنی خارج‌کردن دائمی واحدها از دسترس. عرضه کل می‌تواند واحدهای قفل‌شده را هم شامل شود؛ واحدهایی که تا زمان مشخصی امکان انتقال یا فروش ندارند.

  مثلاً اگر از یک ارز فرضی ۱۱۰ میلیون واحد وجود داشته باشد، ۱۰ میلیون آن سوزانده شود و ۴۰ میلیون آن قفل باشد، عرضه کل ۱۰۰ میلیون و عرضه در گردش ۶۰ میلیون واحد است.

• حداکثر عرضه: سقف تعداد واحدهایی است که طبق قواعد پروژه می‌تواند وجود داشته باشد. اگر سقف همان ارز فرضی ۲۰۰ میلیون واحد باشد، یعنی اکنون ۱۰۰ میلیون واحد وجود دارد، اما امکان ایجاد واحدهای بیشتری تا سقف ۲۰۰ میلیون فراهم است. البته همه رمزارزها سقف ثابتی ندارند.

این تفاوت هنگام آزادشدن واحدهای قفل‌شده اهمیت پیدا می‌کند. دارندگان این واحدها پس از آزادسازی می‌توانند آن‌ها را بفروشند. اگر فروش زیاد شود و خریدار کافی نباشد، قیمت ممکن است پایین بیاید؛ بنابراین باید هم مقدار عرضه جدید را دید و هم میزان استقبال خریداران را.

تعداد واحدهای موجود، هنگام بررسی ارزهایی با قیمت پایین هم مهم است. برای نمونه، اگر دوج کوین را دنبال می‌کنید، بهتر است قیمت دوج کوین امروز را کنار عرضه در گردش آن ببینید. این مقایسه کمک می‌کند کوچک بودن قیمت هر واحد را به‌اشتباه نشانه ارزندگی بیشتر ندانید. برای دقیق‌ترشدن این مقایسه، به معیار بعدی نیاز داریم.

مارکت‌کپ؛ تعریف و دام رایج

حالا که عرضه در گردش را می‌شناسیم، می‌توانیم ارزش مجموع این واحدها را حساب کنیم. به این عدد، «مارکت‌کپ» یا «ارزش بازار» می‌گویند:

ارزش بازار = قیمت هر واحد × عرضه در گردش

فرض کنید قیمت ارز «الف» یک دلار است و یک میلیارد واحد از آن در گردش قرار دارد. ارزش بازار این ارز یک میلیارد دلار می‌شود. ارز «ب» صد دلار قیمت دارد، اما فقط یک میلیون واحد از آن در گردش است؛ پس ارزش بازارش صد میلیون دلار است.

با وجود ارزان‌تر بودن ارز الف، ارزش بازار آن ده برابر ب است. این مثال نشان می‌دهد چرا برای مقایسه اندازه بازار دو رمزارز، مارکت‌کپ از قیمت هر واحد گویاتر است. البته بزرگ‌تر بودن بازار، به‌تنهایی به معنی بهتر بودن آن ارز برای سرمایه‌گذاری نیست.

اشتباه رایج این است که مارکت کپ را برابر با پول واردشده به بازار بدانیم. ارزش بازار یک‌میلیارددلاری نمی‌گوید خریداران دقیقاً یک میلیارد دلار پرداخته‌اند؛ این عدد فقط ارزش واحدهای در گردش را با قیمت فعلی نشان می‌دهد.

همچنین، این مبلغ الزاماً با فروش همه واحدها به دست نمی‌آید. اگر افراد زیادی همزمان بخواهند بفروشند، ممکن است در قیمت فعلی خریدار کافی نباشد و فروشندگان ناچار شوند قیمت پایین‌تری را بپذیرند.

حجم معاملات: بازار چقدر فعال است؟

مارکت کپ اندازه بازار را نشان می‌دهد، اما مشخص نمی‌کند در آن چقدر خریدوفروش انجام می‌شود. برای پاسخ به این پرسش باید «حجم معاملات» را ببینیم؛ عددی که در جدول قیمت‌ها معمولاً ارزش معاملات ۲۴ ساعت گذشته را نشان می‌دهد.

مثلاً حجم ۵۰ میلیون دلاری یعنی مجموع ارزش معاملات گزارش‌شده در این مدت، ۵۰ میلیون دلار بوده است. این رقم به معنی ورود همین مقدار پول تازه نیست؛ چون ممکن است یک واحد رمزارز چند بار معامله شده باشد و ارزش هر معامله در محاسبه حجم بیاید.

برای فهمیدن میزان فعالیت بازار، حجم امروز را با روزهای قبل مقایسه کنید. افزایش آن نشان می‌دهد خریدوفروش بیشتری انجام شده، اما برای تفسیر این اتفاق باید تغییر قیمت را هم دید. بازار هنگام استقبال خریداران و رشد قیمت می‌تواند پرمعامله باشد؛ هنگام فروش گسترده و افت قیمت هم همین‌طور.

البته حجم گزارش‌شده همیشه حاصل فعالیت واقعی نیست؛ معاملات صوری می‌توانند آن را بزرگ‌تر نشان دهند. به همین دلیل، حجم بالا به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی رمزارز نیست. برای انجام معامله نیز باید سفارش‌های خریدوفروش صرافی خودتان را بررسی کنید تا بدانید مقدار موردنیازتان با چه قیمتی قابل معامله است.

خواندن یک ردیف جدول در ۱۰ ثانیه

حالا می‌توانیم این مفاهیم را کنار هم ببینیم. جدول زیر بر اساس داده‌های دریافت‌شده از کوین‌مارکت‌کپ در تاریخ ۲۸ مهر ۱۴۰۵ تنظیم شده است.

اگر ستون‌های یک‌ساعته و هفت‌روزه را هم دیدید، آن‌ها تغییر قیمت در همان بازه‌ها را نشان می‌دهند؛ عدد مثبت یعنی رشد و عدد منفی یعنی افت.

برای مرور سریع یک ردیف، کافی است این سه پرسش را بپرسید:

۱. مارکت کپ: بازار این ارز چقدر بزرگ است؟

۲. حجم معاملات: در یک روز چقدر خریدوفروش شده؟

۳. عرضه و قیمت: چند واحد در گردش است و هر واحد چقدر قیمت دارد؟

این مرور، شروع بررسی است. برای تصمیم خرید، شناخت کاربرد پروژه، برنامه عرضه و ریسک‌های آن هم ضروری است.

پرسش‌های متداول

مارکت‌کپ مهم‌تر است یا قیمت؟

برای مقایسه اندازه بازار دو ارز، مارکت‌کپ گویاتر است؛ چون تعداد واحدهای در گردش را هم در نظر می‌گیرد. هیچ‌کدام به‌تنهایی معیار کافی برای خرید نیستند.

حجم معاملات چه می‌گوید؟

ارزش خریدوفروش‌های انجام‌شده در یک بازه را نشان می‌دهد. افزایش آن به معنی فعالیت بیشتر است، اما الزاماً از رشد قیمت خبر نمی‌دهد.

عرضه در گردش یعنی چه؟

برآورد تعداد واحدهایی است که در دست عموم و در گردش بازار قرار دارند. از این عدد برای محاسبه مارکت‌کپ استفاده می‌شود.