نتانیاهو در دولت انتقالی به ایران حمله می‌کند؟
هم‌زمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری حملات اسرائیل علیه ایران، وضعیت سیاسی کم‌سابقه‌ای در تل‌آویو شکل گرفته است؛ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر فعلی اسرائیل، پس از ناکامی در حفظ اکثریت پارلمانی، همچنان اداره دولت را بر عهده دارد، در حالی که گادی آیزنکوت مأمور تشکیل کابینه جدید شده است. در چنین شرایطی، پرسش مهم این است که آیا نتانیاهو می‌تواند پیش از تشکیل دولت جدید، تصمیم به آغاز دور تازه‌ای از جنگ با ایران بگیرد؟
روزنامه عبری «جروزالم پست» در گزارشی به بررسی اختیارات نتانیاهو در دوران دولت انتقالی پرداخته و تأکید کرده است که از نظر قانونی، تغییر وضعیت سیاسی اسرائیل لزوما به معنای سلب اختیارات نظامی از نخست‌وزیر فعلی نیست. با این حال، شرایط سیاسی و الزامات قانونی می‌تواند تصمیم‌گیری برای آغاز یک جنگ جدید را با محدودیت‌ها و چالش‌های جدی مواجه کند.
جلسه غیرمعمول نتانیاهو و آیزنکوت؛ چرا حالا؟
یکی از مهم‌ترین تحولات در این پرونده، برگزاری جلسه غیرمعمول میان نتانیاهو و آیزنکوت در روز پنجشنبه یعنی امروز است. این دیدار در دفتر نخست‌وزیری اسرائیل و با حضور گای مارکیزانو، دبیر نظامی نتانیاهو، برگزار شد.
اهمیت این جلسه زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم آیزنکوت در روزهای گذشته نسبت به تصمیم‌های امنیتی دولت انتقالی ابراز نگرانی کرده و خواستار دریافت گزارش‌های منظم اطلاعاتی درباره وضعیت امنیتی شده بود.
او همچنین در نامه‌ای به نتانیاهو هشدار داده بود که اتخاذ تصمیم‌های نظامی پرمخاطره، بدون وجود تهدید فوری و در شرایطی که دولت جدید هنوز تشکیل نشده، می‌تواند پیامدهای سنگینی برای دموکراسی و اعتماد عمومی در اسرائیل داشته باشد.
برگزاری این جلسه پس از اختلافات اخیر دو طرف، نشان می‌دهد که موضوع نظارت بر تصمیم‌های امنیتی دولت انتقالی به یکی از محورهای مهم مناقشه سیاسی اسرائیل تبدیل شده است. البته هنوز جزئیات محتوای گفت‌وگوهای این جلسه منتشر نشده است.
نتانیاهو همچنان اختیار قانونی حمله به ایران را دارد؟
بررسی حقوقی جروزالم پست نشان می‌دهد که دولت انتقالی اسرائیل از نظر قانونی برای انجام عملیات نظامی یا حتی ورود به جنگ، به‌طور مطلق ممنوعیتی ندارد.
بر اساس قوانین اسرائیل، دولت مستقر تا زمان تشکیل کابینه جدید همچنان از اختیارات اجرایی خود برخوردار است و نتانیاهو نیز همچنان نخست‌وزیر محسوب می‌شود. بنابراین، صرف مأمور شدن آیزنکوت برای تشکیل دولت، اختیار فرماندهی و مدیریت ساختار امنیتی را از نتانیاهو سلب نمی‌کند.
با این حال، ماده ۴۰ قانون پایه دولت اسرائیل تصریح می‌کند که آغاز جنگ یا انجام عملیات نظامی گسترده‌ای که با احتمال بسیار زیاد به جنگ منجر شود، باید با تصمیم دولت یا کابینه امنیتی صورت بگیرد.
به عبارت دیگر، نتانیاهو نمی‌تواند صرفا با تصمیم شخصی خود کشور را وارد یک جنگ تمام‌عیار کند؛ بلکه باید تشریفات قانونی و تصمیم‌گیری جمعی در ساختار دولت رعایت شود.
افزایش آمادگی نظامی؛ نشانه آغاز جنگ یا ابزار فشار؟
در روزهای اخیر گزارش‌هایی درباره دستور افزایش آمادگی ارتش اسرائیل برای حمله احتمالی به ایران منتشر شده است. همچنین گزارش شده که کابینه امنیتی اسرائیل قرار است روز یکشنبه، برای نخستین بار پس از بیش از یک ماه تشکیل جلسه دهد.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که گزارش‌هایی از اختلاف میان نتانیاهو و برخی مقام‌های ارشد نظامی درباره ضرورت اقدام نظامی جدید منتشر شده است.
در سوی دیگر، دولت آمریکا نیز در شرایط فعلی بر ضرورت پیگیری مسیر توافق با تهران تأکید دارد؛ موضوعی که می‌تواند محاسبات نتانیاهو را پیچیده‌تر کند.
آیا حمله به ایران می‌تواند معادلات سیاسی اسرائیل را تغییر دهد؟
یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده در محافل سیاسی اسرائیل این است که آغاز یک درگیری نظامی جدید بتواند فضای سیاسی کشور را تغییر دهد و زمینه را برای تشکیل دولت وحدت ملی فراهم کند؛ دولتی که ممکن است نتانیاهو نیز در آن حضور داشته باشد.
با این حال، تاکنون مدرک مستقلی مبنی بر اینکه نتانیاهو با هدف تغییر معادلات سیاسی داخلی به دنبال آغاز جنگ است، منتشر نشده است.
آنچه فعلا روشن به نظر می‌رسد، این است که اسرائیل در یک دوره حساس سیاسی و امنیتی قرار دارد؛ نتانیاهو هنوز ابزار قانونی تصمیم‌گیری نظامی را در اختیار دارد، اما آیزنکوت تلاش می‌کند مانع از اتخاذ تصمیم‌های برگشت‌ناپذیر پیش از تشکیل دولت جدید شود.
نظر شما