تهدید های ایران و شکافهای حلنشده/ ترامپ در مارالاگو واقعاً چه چیزی به نتانیاهو داد؟
دیدار بنیامین نتانیاهو با دونالد ترامپ در اقامتگاه مارالاگو، در ظاهر چیزی کم از یک نمایش تمامعیار سیاسی نداشت؛ نمایش دوستی، ستایش متقابل و وعدههای بزرگ.
به گزارش المانیتور، اما در پس این فضای گرم و صمیمی، پرسش اصلی همچنان باقی است: این دیدار در عمل چه دستاوردی برای نتانیاهو داشت و کدام اختلافات اساسی همچنان حلنشده باقی ماندهاند؟
ذوقزدگی نتانیاهو از سال جدید
نتانیاهو بهسختی میتوانست شروع بهتری برای سال جدید تصور کند. ترامپ در کنفرانس خبری مشترک، با لحنی کمسابقه، نخستوزیر اسرائیل را ستود و مدعی شد اگر نتانیاهو در رأس قدرت نبود، اسرائیل احتمالاً در دو سال گذشته و در میانه جنگهایی همزمان در چند جبهه، دوام نمیآورد. این جملات، بیش از آنکه صرفاً تعریفوتعارف دیپلماتیک باشد، پیامی سیاسی برای افکار عمومی اسرائیل و متحدان منطقهای آن به شمار میرفت.
ترامپ همچنین کوشید تصویر نتانیاهو را حتی نزد مخالفان داخلیاش مثبت جلوه دهد و گفت کسانی که با او مخالفاند نیز «احترام زیادی» برایش قائل هستند و بسیاری «به او حسادت میکنند». چنین توصیفهایی، برای نخستوزیری که زیر فشار پروندههای فساد و اعتراضات داخلی قرار دارد، سرمایهای سیاسی محسوب میشود.
ایران؛ وعدههای مبهم، تهدیدهای بزرگ
مهمترین بخش این دیدار، بیتردید به ایران مربوط میشد. ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره حمایت آمریکا از حمله احتمالی اسرائیل به برنامه موشکی یا هستهای ایران، سخنانی گفت که بیش از آنکه سیاستی روشن را ترسیم کند، حامل تهدیدهای مبهم بود. او تلویحاً اعلام کرد در صورت ادامه فعالیتهای موشکی ایران، آمریکا از اقدام اسرائیل حمایت خواهد کرد و درباره برنامه هستهای نیز از واکنشی «سریع» سخن گفت.
این اظهارات، هرچند در محافل نزدیک به نتانیاهو با استقبال روبهرو شد، اما همچنان فاقد چارچوب عملی مشخص است. یکی از اعضای هیئت همراه نخستوزیر اسرائیل، این موضعگیری را «خبر فوقالعاده» توصیف کرد و گفت ترامپ نه حمله دوباره به ایران را رد کرده و نه مشارکت مستقیم آمریکا را. با این حال، مشخص نیست این تهدیدها تا چه اندازه به اقدام واقعی منجر خواهد شد.
تماسهای پنهان و مهار تنش
در همان روزها، گزارشهایی در رسانههای اسرائیلی منتشر شد که از تماسهای محرمانه میان ایران و اسرائیل، با میانجیگری ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، حکایت داشت! هدف این تماسها جلوگیری از سوءمحاسبه و کشیده شدن اوضاع به جنگی فراگیر عنوان شد. طبق این گزارشها، اسرائیل برای جلوگیری از حمله پیشدستانه ایران، پیام داده که در آینده نزدیک قصد اقدام نظامی جدیدی ندارد.
وجود چنین کانالهایی، تصویر پیچیدهتری از فضای ارعاب و تهدید متقابل ترسیم میکند و نشان میدهد که لحن تند ترامپ الزاماً به معنای تصمیم فوری برای تشدید درگیری نیست.
پرونده فساد و وعده عفو
یکی دیگر از موضوعات بحثبرانگیز، اشاره ترامپ به امکان عفو نتانیاهو برای پایان دادن به پرونده فساد او بود. ترامپ مدعی شد با اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل، درباره این موضوع گفتوگو کرده و وعده «توافقی در راه» را گرفته است. اما دفتر هرتزوگ بهسرعت این ادعا را تکذیب کرد.
این تناقض، بار دیگر نشان داد که ترامپ گاه بیش از آنکه بر واقعیتهای حقوقی و سیاسی اسرائیل تکیه کند، از روایتهای شخصی و تبلیغاتی بهره میگیرد؛ رویکردی که اگرچه برای نتانیاهو سودمند است، اما میتواند حساسیتهای داخلی را تشدید کند.
جایزه صلح و بهرهبرداری انتخاباتی
نتانیاهو نیز در مقابل، چیزی کم نگذاشت. او ترامپ را «بهترین دوست اسرائیل در کاخ سفید» نامید و اعلام کرد این کشور قصد دارد بالاترین نشان غیرنظامی خود، جایزه صلح اسرائیل، را به او اعطا کند. زمانبندی این جایزه تصادفی نیست؛ مراسم آن در ماه مه برگزار میشود و سفر ترامپ به اسرائیل میتواند همزمان با انتخابات احتمالی ۲۰۲۶ باشد. به این ترتیب، ترامپ عملاً به ابزاری در کارزار انتخاباتی نتانیاهو تبدیل میشود.
اردوغان، اف-۳۵ و شکافهای جدید
ترامپ در اقدامی غافلگیرکننده، همزمان از رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، نیز تمجید کرد و او را «یکی از بهترین دوستانش» خواند. او حتی تأیید کرد که واشنگتن در حال بازنگری در مخالفت خود با فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه است؛ موضوعی که بهشدت با نگرانی اسرائیل همراه است، زیرا میتواند برتری نظامی این کشور در منطقه را تضعیف کند.
همچنین ترامپ احتمال حضور نیروهای ترکیه در نیروی بینالمللی مرتبط با مرحله دوم طرح غزه را رد نکرد؛ ایدهای که نتانیاهو آشکارا با آن مخالف است.
خشونت شهرکنشینان؛ نگرانی جدی واشنگتن
در کنار همه این تعریفوتعارفها، یکی از نقاط اختلاف جدی، وضعیت کرانه باختری بود. ترامپ به افزایش خشونت شهرکنشینان علیه فلسطینیها اشاره کرد و گفت آمریکا و اسرائیل در این موضوع «صددرصد توافق ندارند». منابع دیپلماتیک میگویند واشنگتن بهشدت نگران این روند است و از اسرائیل میخواهد سیاستهای خود را تغییر دهد، سرعت شهرکسازی را کاهش دهد و افراطگرایان یهودی را مهار کند.
این خواستهها، نتانیاهو را در تنگنای سیاسی قرار میدهد، زیرا دولت او متکی به احزاب راست افراطی و نمایندگان شهرکنشینان است.
نظر شما