توییت های عجیب و تحریک کننده ترامپ درباره ایران و مشهد/ گام بعدی رئیس جمهور آمریکا چیست؟

 توییت های دونالد ترامپ در روز جمعه و در اوج اعتراضاتی که در برخی نقاط، رنگ خشونت به خود گرفت و به کشته شدن برخی افراد و به آتش کشیده شدن برخی ساختمان ها انجامید، سبب کنجکاوی تحلیلگرانی شد که همواره به توییت های ترامپ به چشم یک منبع اطلاعاتی و چشم اندازی از رفتارهای سیاسی آتی او می نگرند.

ترامپ چند توییت تند در رابطه با اعتراضات ایران منتشر کرد. او در یک توییت مجددا اعلام کرد که از معترضین حمایت می کند.او همچنین، حکومت ایران را تهدید به اعمال زور، در شرایطی که اعتراضات به خشونت کشیده شود، کرد. او همچنین، در توییت دیگری مدعی شد مشهد به دست معترضان افتاده است. ادعایی که خیلی زود توسط خود رسانه های آمریکایی (از جمله سی ان ان) رد شد.

توییت های ترامپ در روز جمعه نشان از این دارند که او با اشتیاق فراوان اعتراضات ایران را دنبال می کند و‌ منتظر تحولات آتی کشور است. با این حال، آنچه سوال است این است که در سر رئیس جمهور آمریکا چه می گذرد و هدف او از انتشار توییت های فوق الذکر چه می تواند باشد؟

دیپلماسی واکنشی؛ سر توییت های عجیب ترامپ

آنچه مشخص است این است که ترامپ نوعی دیپلماسی مرموز پس توییت هایش پنهان کرده است. اما نباید پنداشت که این دیپلماسی نوعی دیپلماسی حقیقت است. توضیح آنکه، سوابق نشان می دهد دونالد ترامپ دو نوع رویکرد سیاسی در شبکه های اجتماعی خود دنبال می کند:

الف. رویکرد کنشی

ب. رویکرد واکنشی

رویکرد اول زمانی است که ترامپ می خواهد یک سیاست تهاجمی یا کنش‌گرایانه جدی دنبال کند. او در این زمان، شروع به کاهش شدید فعالیت های رسانه ای خود می کند و سعی می کند طرف مقابل را تحریک‌ نکند یا حتی به آینده امیدوار نماید. برای مثال، در روزهای منتهی به عملیات اراده آهنین (ربایش نیکولاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا) تعداد توییت های تند، خشن و تحریک کننده ترامپ علیه شخص مادورو به کمترین میزان خود رسید. علت این بود که رئیس جمهور آمریکا تلاش داشت عملیات ربایش را انجام دهد و نمی خواست نهادهای نظامی ونزوئلا تحریک شوند.

رویکرد دوم یعنی واکنشی زمانی اجرا می شود که ترامپ هیچ طرح کنش‌مند یا عملی در ذهن یا روی کاغذ نداشته و تلاش می کند با توییت های تحریک کننده، واکنش طرف مقابل را سنجیده و بر اساس آن برنامه ریزی کند. برای مثال، توییت تند ترامپ در مورد تخلیه تهران در زمان جنگ ۱۲ روزه نوعی توییت تحریک کننده بود. او می خواست واکنش مردم و حکومت ایران به این توییت را دیده و بر اساس آن، طرح های آتی خود و نحوه رفتارش با مسئولان کشور را بسنجد.

به نظر می رسد توییت های اخیر ترامپ نیز در همین چهارچوب (یعنی چهارچوب واکنشی) گنجانده می شود. رئیس‌جمهور آمریکا به دنبال مشاهده و ثبت واکنش ایران است. او می‌خواهد با توییت های حمایتی، به تشویق مخالفان پرداخته و آنها را تشویق به فعالیت بیشتر کند. از سوی دیگر، به دنبال این است که ببیند نیروهای سیاسی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران تا چه حد به ادعاهای او توجه داشته و از تهدیدات او می ترسند. ترامپ نهایتا بر اساس این واکنش ها، سیاست خود را سنجیده، برنامه ریزی ورده و به قول معروف دو دو تا چهارتا می کند.

اصل غلو گوبلز؛ چراغ راه ترامپ

مساله دیگری که باید در تبیین مساله فوق (یعنی توییت های ترامپ علیه ایران) به آن توجه شود، مساله سیاست اغراق یا غلو است. آنچه واضح است این است که توییت های اخیر ترامپ به شدت غلوشده و هیجانی بودند و سابقه نشان می دهد توییت های بزرگنمایی شده ترامپ بیشتر از سنخ واکنشی هستند نه کنشی.

به نظر می رسد ترامپ در حال تبعیت از اصل مشهور پروپاگاندای ژوزف گوبلز، وزیر اطلاع رسانی آلمان نازی است. گوبلز می گفت: در بیان دروغ باید غلو کرد چرا که این امر سبب افزایش تأثیر گذاری یک ادعا می شود. گوبلز معتقد بود یک پیام زمانی تاثیرگذار خواهد بود که بیش و پیش از منطق، احساسات مخاطب را نشانه بگیرد و غلو آن چیزی است که احساسات را درگیر می کند. به نظر می رسد ترامپ نیز در حال تبعیت از اصل غلو گوبلز است. او با توییت های هیجانی، غلوآمیز و عجیب، تلاش دارد فضایی احساسی بر جو عمومی ایران حاکم کند و از این طریق، بتواند ترس را در نهادهای امنیتی و سیاسی ایران ایجاد کرده و از طرف دیگر، سبب افزایش تهور مخالفان شود.