صرافی‌ها به حالت نیمه‌تعطیل درآمدند

این روز‌ها نه صرافی‌ها معامله‌ی خاصی انجام می‌دهند و نه دلالان، بازار در حالت سکون است، از سوی دیگر قیمت بازار آزاد ارز هم مشخص نیست.

قرار بود از شنبه هفته جاری، معاملات مستقیم ارز تجاری در مرکز مبادله تجاری ازسرگرفته شود، اما باتوجه به محدودیت‌های اینترنت از روز دوشنبه، شاهد اعلام قیمت رسمی این ارز از سوی مرکز مبادله تجاری بودیم که براساس اخبار منتشرشده قیمت‌ها روند نزولی داشت. همچنین مرکز مبادله ارز و طلای ایران اعلام کرد که در این مرکز فقط یک نرخ واحد حواله که ناشی از معاملات پرحجم و توافقی بازرگانان در بستر معاملاتی این مرکز است، وجود دارد.

قیمت دلار روز در صرافی ملی در محدوده ۱۲۷ هزار تومانی قرار دارد و این موضوع درحالی است که در روز قطعی اینترنت قیمت دلار در بازار در محدوده ۱۴۵ هزار تومان قرار داشت. با حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی یا همان ارز ترجیحی قیمت دلار همگام با بازار آزاد روند صعودی به خود گرفت و افزایش قابل توجهی را ثبت کرد. همین افزایش باعث شد قیمت کالا‌های اساسی نیز افزایش یابد. در همین زمان شاهد اعتراض بازاریان بودیم که در نهایت تعطیلی بازار‌های مختلف را در پی داشت.

این موضوع باعث شد بازار‌های رسمی و غیررسمی مختلف این روز‌ها تعطیل یا نیمه‌تعطیل باشند. یکی از این بازارها، بازار ارز است. بررسی میدانی صرافی‌ها در مراکز مختلف تهران از جمله جمهوری و میدان فردوسی نشان می‌دهد اغلب صرافی‌ها به صورت نیمه‌تعطیل هستند و تقریباً فعالیت ندارند.

نکته اصلی اینجاست که اغلب این صرافی‌ها همچنان تابلوی قیمتی خود را خاموش کرده‌اند و خبری از اعلام رسمی قیمت در بازار نیست. همچنین در برخی از موارد صرافی‌ها قیمت ارز‌ها خصوصا دلار را به صورت لفظی اعلام می‌کنند و برخی دیگر از صرافی‌ها نیز اعلام کردند که برای روز جاری معامله‌ای ندارند و معاملات‌شان از فردا آغاز خواهد شد. نکته اصلی اینجاست که صرافی‌ها دلیل قانع‌کننده‌ای برای عدم معامله نداشتند.  

از سوی دیگر بررسی روند معاملات نشان می‌دهد سیاستگذار به صورت آهسته عرضه این ارز را آغاز کرده و این موضوع می‌تواند به کاهش قیمت‌ها در بازار کمک شایانی کند. اما این مسئله نیز وجود دارد که طی روز‌های آتی به واسطه افزایش تعداد معاملات قیمت دلار در بازار نیز احتمالاً صعودی خواهد شد. به بیان ساده‌تر به واسطه اینکه این روز‌ها معاملات به صورت قابل توجهی کاهش یافته، ممکن است طی روز‌های جاری شاهد افزایش معاملات در بازار باشیم که در نهایت افزایش تقاضا می‌تواند افزایش نرخ ارز را در پی داشته باشد.  

بررسی‌ها نشان می‌دهد با تک‌نرخی شدن ارز، صادرکنندگان انگیزه بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده‌اند. علت این موضوع را می‌توان ساده‌سازی فرآیند عرضه و تسویه در ساختار بازار یکپارچه دانست. در چنین شرایطی سود صادرکنندگان افزایش می‌یابد و میزان بازگشت ارز‌های حاصل از صادرات نیز سیر صعودی به خود می‌گیرد. این موضوع نه‌تنها به بهبود جریان ارزش افزوده در اقتصاد کمک می‌کند، بلکه می‌تواند فرآیند اعتماد در بخش خصوصی را تقویت بخشد.  

در چنین شرایطی کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند بازار ارز در میان‌مدت به آرامش نسبی برسد و نوسانات قیمتی کاهش یابد. این موضوع می‌تواند به ایجاد ثبات اقتصاد کمک کند و سرمایه‌گذاران و صادرکنندگان را نیز به ادامه فعالیت خود تشویق کند.  

در حال حاضر می‌توان گفت بازار ارز رسماً فعالیت خود را آغاز نکرده و درحال حاضر به صورت نیمه وقت فعالیت می‌کنند. به نظر می‌رسد با شروع رسمی فعالیت‌ها در بازار ارز احتمالاً شاهد افزایش قیمت‌ها باشیم. از سوی دیگر کارشناسان این حوزه عقیده دارند که با اتصال دوباره اینترنت بین‌الملل میزان مبادلات افزایش خواهد یافت، در نتیجه قیمت این ارز روند صعودی خواهد گرفت.

دلالان کجا هستند؟

بررسی میدانی از بازار‌های پانزده خرداد و میدان فردوسی نشان می‌دهد این روز‌ها دلالان کمی در بازار ارز حضور دارند و شاید این بازار از نبود دلالان رنج می‌برد. البته این روز‌ها ساعات کاری دلالان نیز به‌صورت قابل توجهی کاهش یافته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی از دلالان شاید در روز یک الی دو ساعت در بازار‌ها حضور داشته باشند. مسئله اساسی اینجاست که ساعات کاری تمامی بازار‌ها کاهش یافته و شاید به همین دلیل است که دلالان نیز این روز‌ها ساعات حضور خود را در بازار‌ها کاهش داده‌اند.

مشاهدات از بازار‌ها نشان می‌دهد اغلب صرافی‌ها به بهانه‌های مختلف فعالیتی ندارند و در روز چهارشنبه اغلب تعطیل بودند. همچنین صحبت با دلالان نشان می‌دهد قیمت دلار در بازار تهران ۱۴۴ هزار تومان برای فروش است و در این روز قیمتی برای خرید ارز وجود ندارد. البته یکی از دلالان بازار فردوسی در ابتدای صبح قیمت دلار را در محدود ۱۴۳ هزار تومان اعلام کرد.