بازار، آماده انفجار پس از شروع جنگ/ ممکن است فنر دلار هفته آینده در برود؟
در کوتاه‌مدت، محدوده ۲۷۳ تا ۲۷۵ هزار تومان خط مقدم بازار است. عبور پایدار از آن، در بدبینانه‌ترین سناریوهای سیاسی، می‌تواند دلار را به سمت ۳۰۰ هزار تومان (در ماه‌های آتی) هدایت کند.
بازار ارز ایران روزهای پرتنشی را پشت سر می‌گذارد. دلار آمریکا در آخرین معاملات هفته گذشته (۳۰ مهر ۱۴۰۵) در بازار آزاد تهران تا ۲۷۴ هزار تومان بالا رفت. این سطح، دقیقاً همان محدوده‌ای است که تحلیل‌گران از آن به عنوان «مقاومت تاریخی» یاد می‌کنند و معتقدند عبور پایدار از آن می‌تواند مسیر قیمت را برای همیشه تغییر دهد.
اما چه چیزی باعث افزایش قیمت دلار تا این میزان شده است؟ محرک اصلی این موج صعودی، نه متغیرهای بنیادی اقتصاد، بلکه اخبار و انتظارات سیاسی است. تشدید تنش‌های نظامی در تنگه هرمز و تحریم‌های تازه آمریکا علیه شبکه حمل‌ونقل مرتبط با ایران، تقاضای احتیاطی را به شدت افزایش داده است. به عبارت دیگر، در شرایطی که ورود ارز به کشور محدود شود، افزایش نرخ دلار سقف مشخصی نخواهد داشت و بانک مرکزی حتی با کنترل رشد نقدینگی نیز نمی‌تواند مانع افزایش قیمت ارز شود و تنها می‌تواند از سرعت رشد آن بکاهد.
احتمالا در هفته پیش‌رو شاهد تنش‌های سیاسی یا حتی نظامی در سطح کشور و منطقه و جهان باشیم و حتی ممکن است درگیری نظامی ایران و اسرائیل و آمریکا مجددا از سرگرفته شود. در این وضعیت، قیمت دلار به کدام سو می‌رود؟ حداقل سه سناریو برای قیمت دلار و ایضا سایر ارزها و کالاها در روزهای آتی قابل تصور است.
سه سناریو برای قیمت دلار در روزهای آینده
سناریوی اول: تثبیت در محدوده فعلی
اگر تنش‌ها فروکش نکند اما شدت هم نگیرد، بازار در کشمکش بین مقاومت ۲۷۳ تا ۲۷۵ هزار تومانی و حمایت ۲۶۳ تا ۲۶۵ هزار تومانی باقی می‌ماند. تحلیل‌گران می‌گویند اگر قیمت بالای ۲۶۸ هزار تومان تثبیت شود، هدف بعدی ۲۷۲ تا ۲۷۵ هزار تومان است و آزمایش مقاومت ۲۷۵ هزار تومانی در دستور کار قرار می‌گیرد. در این سناریو، مداخله بانک مرکزی و به خصوص طرح فروش ۱۰ هزار دلار به هر کد ملی و برنامه عرضه ۲ میلیارد دلاری می‌تواند نوسانات را موقتاً مهار کند.
سناریوی دوم: تشدید محاصره (افزایش قیمت)
اگر محاصره دریایی و اقتصادی ادامه یابد و تحریم‌ها بیشتر شود، فشار بر منابع ارزی کشور افزایش می‌یابد. تحلیل‌گران اقتصادی در این سناریو پیش‌بینی می‌کنند دلار می‌تواند از سطح ۲۷۰ هزار تومان عبور کند. در این حالت، بازار نه به دلیل تقاضای واقعی، بلکه به دلیل «انتظارات افزایشی» و ترس از کمبود ارز، مسیر صعودی را ادامه می‌دهد. همچنین، تنش‌های نظامی نیز می‌توانند جو روانی بازار را به هم ریخته و شرایط را به ضرر بازار کنند.
سناریوی سوم: جنگ (بدون سقف مشخص)
حالت سوم یعنی ازسرگیری جنگ، می‌تواند دو وجه داشته باشد: در صورت جدی بودن درگیری، افزایش حملات به زیرساخت‌ها، افزایش شدید تحریم‌ها و محاصره و طولانی بودن درگیری ممکن است قیمت دلار و ارز در بلندمدت افزایش یابد اما تحت شرایطی در کوتاه مدت بالا نمی‌رود و حتی ممکن است نزولی هم باشد؛ کما اینکه در برهه‌ای از جنگ ۴۰ روزه شاهد این وضعیت (توقف صعود قیمتی) بودیم. دلیل اصلی این مساله این است که جهش ابتدایی قیمت دلار در جنگ ۴۰ روزه و پیش از آن، بیشتر هیجانی و سفته‌بازانه بود، نه ناشی از یک کمبود واقعی و بنیادی در عرضه ارز. به همین دلیل، با ادامه جنگ و روشن شدن ابعاد آن، این حباب به سرعت تخلیه شد.
چه چیزی می‌تواند قیمت را پایین بیاورد؟
در سوی دیگر، یک سناریوی نزولی نیز وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. اگر گشایش سیاسی رخ دهد، درآمدهای نفتی بهبود یابد یا مطالبات ارزی وصول شود، «سد قیمتی» بازار به سادگی شکسته خواهد شد و احتمال سقوط آزاد دلار به سطوحی به مراتب پایین‌تر، حتی تا نصف ارقام کنونی، دور از انتظار نیست. هرگونه خبر مثبت از مذاکرات نیز می‌تواند به طور موقت مسیر صعودی را معکوس کند.
در نتیجه، می‌توان گفت در کوتاه‌مدت، محدوده ۲۷۳ تا ۲۷۵ هزار تومان خط مقدم بازار است. عبور پایدار از آن، در بدبینانه‌ترین سناریوهای سیاسی، می‌تواند دلار را به سمت ۳۰۰ هزار تومان (در ماه‌های آتی) هدایت کند. در مقابل، هر نشانه‌ای از گشایش سیاسی یا افزایش پایدار عرضه ارز، مدیریت اختصاص ارز توسط بانک مرکزی، پیدا کردن بازارهای غیرمبتنی بر دلار و ... می‌تواند قیمت را به سمت حمایت ۲۶۳ تا ۲۶۵ هزار تومانی و حتی پایین‌تر تا ۲۵۰ هزارتومان برگرداند. در واقع، می‌توان گفت بازار ارز ایران در روزهای آینده بیش از هر چیز، اسیر «انتظارات» است؛ نه «اعداد».
نظر شما