نقشه ای که ممکن است در سر نتانیاهو باشد/ حمله قریب الوقوع به ایران برای نابودی طرح آیزنکوت؟

 طبق اعلام رئیس جمهور اسرائیل، گادی آیزنکوت 28 روز فرصت دارد ائتلاف خود با 61 کرسی را ایجاد کرده و با کنار زدن بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل شود. هنوز معلوم نیست آیزنکوت می تواند ائتلاف با اعراب را نهایی کرده و نخست وزیر جدید اسرائیل شود یا نه. با این حال، یک نگرانی در رابطه با رژیم صهیونیستی این است که نتانیاهو از ترس اتحاد مخالفانش دست به یک جنگ علیه ایران یا لبنان بزند تا اتحاد مخالفان را به تعویق بیندازد. اما این اتفاق تا چه حدی ممکن است؟

اگر بنیامین نتانیاهو شروع به حمله کند و جنگی جدید را علیه ایران آغاز کند ممکن است از دو طریق، در رویه ایجاد ائتلاف آیزنکوت خلل ایجاد کرده و بیشتر در قدرت بماند. یک طریق و روش، «سیاست ایجابی» از طریق ایجاد دولت اضطراری یا وحدت ملی است و طریق و روش دیگر، «سیاست سلبی» از طریق ایجاد کردن مانع در فرآیند تشکیل دولت ائتلافی آیزنکوت است.

الف. تشکیل دولت اضطراری یا وحدت ملی در شرایط جنگی

شرایط جنگی ممکن است لیکود را به سمت ائتلاف با احزاب دیگر سوق دهد. اگر جنگ بیش از حد مخرب باشد و اراضی اشغالی را مورد تهدید قرار دهد حتی ممکن است دولت «وحدت ملی» از طریق ائتلاف با حزب یشار (یعنی حزب آیزنکوت) ایجاد شود. البته احتمال این امر که یشار و لیکود ائتلاف تشکیل دهند بسیار کم است. با این حال، این مساله سبب می شود تا پایان جنگ، نتانیاهو نخست وزیر دولت «انتقالی» باقی بماند. شایان ذکر است که برخلاف تصور، دولت انتقالی مانند دولت مستقر قدرت داشته و می تواند جنگی را شروع کرده یا پایان داده و ادامه دهد.

ب. ایجاد خلل و شکاف در ایجاد ائتلاف مخالفان از طریق ایجاد شرایط جنگی

روش محتمل تر، سیاست «سلبی» است. در این روش، لیکود و نتانیاهو سعی خواهند کرد از طریق ایجاد جنگ و همزمان، بولد کردن مسائل امنیتی بر اختلافات احزاب مخالف بیفزایند و بدین طریق، ایجاد ائتلاف آیزنکوت با حداقل 61 کرسی را به تعویق بیندازند. این مساله از این روی قابل تامل است که نتانیاهو چهره ای «جنگ طلب» دارد و در شرایط جنگی و اضطراری، محبوب تر از آیزنکوتی می شود که مخالف جنگ است. این مساله می تواند گرایش برخی گروه های تندرو به لیکود را بیشتر کرده و از نزدیک شدن آنها به آیزنکوت جلوگیری کند.

آیا نتانیاهو به لحاظ قانونی می تواند نخست وزیر بماند؟

باید دو موضوع را از هم جدا کرد:

از نظر حقوقی، حمله به ایران مأموریت آیزنکوت را خودکار لغو نمی‌کند. رئیس‌جمهور و سازوکارهای تشکیل دولت همچنان باید طبق قانون عمل کنند و آیزنکوت طبق قانون، 28 روز فرصت دارد که دولت خود را تشکیل دهد.

اما از نظر سیاسی اوضاع فرق می کند. جنگ می‌تواند فضای مذاکرات را تغییر دهد، احزاب را به سمت دولت وحدت ملی سوق دهد و در صورت شکست مذاکرات، مدت حضور نتانیاهو در مقام نخست‌وزیر انتقالی را افزایش دهد. در واقع، نتانیاهو همین حالا نیز تا تشکیل دولت جدید در قدرت باقی می‌ماند و برای اداره امور امنیتی و نظامی نیازمند کسب مجدد رأی اعتماد نیست.