زنی که ترامپ مقابلش تعظیم کرد؛ ایملدا مارکوس کیست؟
دیدار دونالد ترامپ با ایملدا مارکوس، بانوی ۹۷ ساله و همسر رئیسجمهور پیشین فیلیپین، با جملهای صمیمانه از سوی رئیسجمهوری آمریکا خبرساز شد؛ اما این دیدار در کنار تحسین و ابراز محبت ترامپ، بار دیگر نام یکی از جنجالیترین خانوادههای سیاسی آسیا را به صدر اخبار بازگرداند؛ خانوادهای که نام آنها با اتهام اختلاس میلیاردی، حسابهای بانکی مخفی، تجملگرایی و نقض گسترده حقوق بشر گره خورده است.
ترامپ در جریان سفر خود به فیلیپین با ایملدا مارکوس، همسر فردیناند مارکوس، دیکتاتور پیشین این کشور و مادر فردیناند «بونگبونگ» مارکوس، رئیسجمهوری کنونی فیلیپین، دیدار کرد. در ویدئویی که از این ملاقات منتشر شده، ترامپ خطاب به ایملدا میگوید: «ما عاشق شما هستیم!» ایملدا نیز در پاسخ برای او بوسه میفرستد.
این ملاقات در حالی انجام شد که نام خانواده مارکوس همچنان با یکی از بزرگترین پروندههای ثروت نامشروع و فساد سیاسی در تاریخ معاصر آسیا همراه است. فردیناند مارکوس از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۶ بر فیلیپین حکومت کرد و پس از اعلام حکومت نظامی در سال ۱۹۷۲، ساختار سیاسی کشور را به سمت اقتدارگرایی سوق داد. سرانجام اعتراضات مردمی در سال ۱۹۸۶ به سقوط حکومت او و فرار خانوادهاش از کشور منجر شد.
ثروتی چند میلیارد دلاری و حسابهای مخفی در سوئیس
بر اساس برآورد ابتکار بازیابی داراییهای مسروقه بانک جهانی و سازمان ملل متحد، میزان ثروتی که فردیناند مارکوس و نزدیکانش از طریق فساد و سوءاستفاده از قدرت به دست آوردند، بین پنج تا ۱۰ میلیارد دلار تخمین زده شده است. این رقم در گزارشهای بینالمللی بهعنوان یکی از نمونههای بزرگ غارت منابع عمومی توسط یک رهبر سیاسی مطرح شده است.
بخشی از این ثروت از طریق شرکتهای پوششی، بنیادهای خصوصی و حسابهای بانکی خارج از فیلیپین نگهداری میشد. دادگاه عالی فیلیپین نیز مصادره حدود ۶۵۸ میلیون دلار از داراییهای مرتبط با حسابهای سوئیس را تأیید کرد؛ ثروتی که پیشتر در اختیار چند بنیاد خارجی قرار داشت.
پرونده ایملدا نیز در همین چارچوب مورد توجه قرار گرفت. دادگاه ضدفساد فیلیپین در سال ۲۰۱۸ او را در هفت فقره فساد مالی مجرم شناخت. موضوع پرونده، مشارکت مالی و دخالت او در مدیریت هفت بنیاد خصوصی در سوئیس در دوران تصدی مناصب دولتی بود.
امپراتوری تجمل؛ از کفشهای مشهور تا املاک نیویورک
یکی از مشهورترین نمادهای دوران حکومت مارکوسها، سبک زندگی پرهزینه ایملدا بود. کلکسیون هزاران جفت کفش، جواهرات گرانقیمت، لباسهای فاخر و عمارتهای مجلل او به نمادی از فاصله طبقاتی در فیلیپین تبدیل شد؛ کشوری که بخش بزرگی از جمعیت آن با فقر و مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم میکردند.
![]()
در یکی از پروندههای قضایی آمریکا در سال ۱۹۸۸، فردیناند و ایملدا مارکوس به انتقال ۱۰۳ میلیون دلار از منابع ادعایی مسروقه فیلیپین برای خرید چهار ساختمان در منهتن متهم شدند. همچنین دادستانها مدعی بودند این خانواده برای تأمین مالی و بازپرداخت وامهای مربوط به املاک خود، بیش از ۱۶۵ میلیون دلار از دو بانک آمریکایی کلاهبرداری کردهاند. این اتهامات در قالب یک پرونده قضایی مطرح شد و نباید آنها را با محکومیت قطعی در دادگاه آمریکا اشتباه گرفت.
ایملدا در یکی از اظهارنظرهای جنجالی خود درباره نفوذ اقتصادی خانوادهاش گفته بود که آنها عملاً در بخشهای مختلف اقتصاد فیلیپین، از برق و مخابرات گرفته تا بانکداری، خطوط هوایی، رسانهها و صنایع دیگر حضور و مالکیت دارند.
این ساختار اقتصادی بعدها با عنوان «سرمایهداری رفاقتی» شناخته شد؛ الگویی که در آن نزدیکان حکومت از امتیازات اقتصادی، وامهای دولتی و انحصار بازارها بهرهمند میشدند.
حکومت نظامی؛ میراث تاریک خانواده مارکوس
پرونده خانواده مارکوس تنها به مسائل مالی محدود نمیشود. اعلام حکومت نظامی در سال ۱۹۷۲، آغاز دورهای از سرکوب سیاسی، بازداشت مخالفان، شکنجه و ناپدیدشدن فعالان سیاسی در فیلیپین بود.
بر اساس آمارهای تاریخی مورد استناد پژوهشگران و نهادهای حقوق بشری، در دوران حکومت نظامی هزاران نفر کشته شدند و حدود ۷۰ هزار نفر نیز بازداشت و زندانی شدند. برخی پژوهشها شمار قتلهای فراقضایی را تا ۳۲۵۷ مورد برآورد کردهاند. این آمارها تصویری از ابعاد سرکوب در دوران حکومت فردیناند مارکوس ارائه میکنند.
سرنوشت قضایی ایملدا چه شد؟
ایملدا مارکوس در سال ۲۰۱۸ از سوی دادگاه ضدفساد فیلیپین در هفت فقره فساد مالی محکوم شد. مجازات تعیینشده برای هر فقره، حداقل شش سال و یک ماه تا حداکثر ۱۱ سال زندان بود. با این حال، این حکم به معنای اجرای قطعی مجموع مجازاتها نبود و او حق تجدیدنظرخواهی داشت.
نکته مهم این است که دیوان عالی فیلیپین در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶، پس از بررسی درخواست تجدیدنظر، حکم محکومیت سال ۲۰۱۸ را نقض و ایملدا را در همین پرونده تبرئه کرد. بنابراین، استناد به حکم اولیه بهعنوان محکومیت قطعی و جاری او صحیح نیست.
نظر شما