این خانم مهماندار پس از سقوط ۱۰ هزار متری زنده ماند

در تاریخ هوانوردی، حوادثی ثبت شده‌اند که باور کردنشان آسان نیست. یکی از مشهورترین آن‌ها، داستان وسنا ولوویچ، مهماندار هواپیمایی است که پس از سقوط از ارتفاعی نزدیک به ۱۰ هزار متر، برخلاف همه پیش‌بینی‌ها زنده ماند و نامش را به‌عنوان یکی از عجیب‌ترین بازماندگان سوانح هوایی در جهان ثبت کرد.

در 26 ژانویه 1972، حادثه ای در آسمان چکسلوواکی سابق رخ داد که نام یک مهماندار هواپیما را برای همیشه در تاریخ ثبت کرد. وسنا ولوویچ (Vesna Vulović)، مهماندار 23 ساله خطوط هوایی JAT یوگسلاوی، از سقوطی جان سالم به در برد که از نظر قوانین فیزیک و پزشکی، بقا در آن کاملا غیرممکن بود.

او از ارتفاع 33333 پایی (10160 متری) بدون چتر نجات سقوط کرد و زنده ماند؛ رکوردی که پس از گذشت بیش از 50 سال، همچنان در کتاب گینس جابه جا نشده است.

در این مطلب، نگاهی می اندازیم به جزئیات این حادثه هولناک، دلایل علمی زنده ماندن وسنا و سرنوشت عجیب او پس از این معجزه.

اشتباهی که سرنوشت وسنا را رقم زد

نکته عجیب اینجاست که وسنا ولوویچ اصلا قرار نبود در آن روز در پرواز شماره 367 حضور داشته باشد! در سال 2002، وسنا در مصاحبه ای فاش کرد که شرکت هواپیمایی او را با مهماندار دیگری که هم نام او بود اشتباه گرفته بود. به این ترتیب، او به جای همکارش از کپنهاگ سوار هواپیما شد؛ اشتباهی که او را به دل یکی از بزرگ ترین فجایع هوایی تاریخ فرستاد.

چهل و شش دقیقه پس از بلند شدن هواپیما، در ساعت 4:01 بعد از ظهر، بمبی که در بخش باربری هواپیما پنهان شده بود منفجر شد و هواپیما را در میان آسمان به سه قسمت تقسیم کرد. با افت ناگهانی فشار کابین، مسافران و سایر خدمه به بیرون از هواپیما و در دمای منجمدکننده پرتاب شدند و جان باختند. اما وسنا سرنوشت دیگری داشت.

چگونه یک انسان از سقوط ۱۰ کیلومتری جان سالم به در می برد؟

پزشکان و کارشناسان هوانوردی پس از بررسی های دقیق، بقای معجزه آسا وسنا را به تلفیقی از شانس محض و عوامل فیزیکی نسبت دادند:

• گیر افتادن در انتهای بدنه: وسنا توسط یک چرخ دستی حمل غذا در بخش انتهایی بدنه هواپیما گیر کرده بود و همین مانع از پرتاب شدن او به بیرون شد.
• زاویه برخورد مناسب: بدنه هواپیما در یک منطقه کاملا جنگلی و پوشیده از برف ضخیم در نزدیکی روستای «صربسکا کامنیتسه» چکسلواکی سقوط کرد. برخورد بدنه با درختان و برف انبوه با یک زاویه مناسب، بخش زیادی از شدت ضربه را گرفت.
• فشار خون پایین وسنا: پزشکان دریافتند که وسنا به طور طبیعی دارای فشار خون پایینی بود. این ویژگی باعث شد که او بلافاصله پس از افت فشار کابین بیهوش شود و همین امر از پاره شدن قلب او در لحظه برخورد شدید به زمین جلوگیری کرد.

یک پزشک یار سابق جنگ جهانی دوم به نام «برونو هونکه» که در آن منطقه زندگی می کرد، اولین کسی بود که صدای فریادهای وسنا را از میان لاشه هواپیما شنید و قبل از رسیدن نیروهای امدادی، کمک های اولیه حیاتی را به او رساند.

جراحات سنگین و بازگشت معجزه آسا به زندگی

هرچند وسنا زنده ماند، اما بدن او آسیب های شدیدی دیده بود. او چندین روز را در کما سپری کرد و دچار شکستگی جمجمه، دو پای شکسته، سه مهره کمر شکسته، شکستگی لگن، چندین دنده شکسته و فلج موقت از کمر به پایین شد.

با این حال، روحیه جنگنده او باعث شد که تنها 10 ماه بعد، دوباره توانایی راه رفتن را به دست آورد؛ هرچند به دلیل آسیب ستون فقرات، تا پایان عمر با کمی لنگیدن راه می رفت. او بعدها اعلام کرد که هیچ تصویری از لحظه سقوط یا یک ماه پس از آن را به یاد نمی آورد.

دلیل انفجار چه بود؟ شایعه یا واقعیت؟

سازمان هواپیمایی کشوری چکسلواکی اعلام کرد که عامل انفجار، یک بمب ساعتی جاسازی شده در یک کیف دستی در بخش بار بوده است. مقامات یوگسلاوی به یک گروه تروریستی کروات به نام اوستاشه (Ustaše) مظنون بودند، چرا که یک روز بعد، فردی ناشناس با یک روزنامه سوئدی تماس گرفت و مسئولیت این بمب گذاری را از طرف ناسیونالیست های کروات بر عهده گرفت.

شایعاتی نیز وجود داشت مبنی بر اینکه هواپیما به اشتباه توسط موشک های پدافند هوایی چکسلواکی در ارتفاع پایین تری سرنگون شده است. اما این تئوری توطئه با استخراج داده های جعبه سیاه هواپیما کاملا رد شد. متخصصانی از یوگسلاوی، چکسلواکی و هلند تایید کردند که هواپیما دقیقا از همان ارتفاع 33333 پایی سقوط کرده است.

میراث قهرمان ضد جنگ و نماد امید

وسنا در کشورش به یک نماد ملی تبدیل شد. حتی در سال 1985، پل مک کارتنی (خواننده معروف گروه بیتلز) در مراسم تالار مشاهیر گینس، مدال و گواهینامه بالاترین ارتفاع سقوط بدون چتر نجات را به او اهدا کرد.

او پس از بهبودی، به کار در دفتر شرکت هواپیمایی JAT ادامه داد، اما در اوایل دهه 1990 به دلیل شرکت در اعتراضات علیه حکومت اسلوبودان میلوشویچ (رئیس جمهور وقت صربستان) اخراج شد. وسنا تا پایان عمر خود در دسامبر 2016 که در سن 66 سالگی درگذشت، به عنوان یک فعال صلح و قهرمان ضد ناسیونالیسم شناخته می شد.