ماجرای بوئینگهای مرموزی که در مسیرهای جنگی پرواز میکنند
تحقیقات رویترز نشان میدهد شرکتهایی تحت کنترل یک کهنهسرباز نیروهای ویژه ارتش آمریکا، چند فروند هواپیمای قدیمی بوئینگ را در مسیرهایی به کار گرفتهاند که به شبکههای تأمین نیروهای واکنش سریع سودان مرتبط بوده است؛ گروه شبهنظامیای که به ارتکاب جنایات گسترده، از جمله اتهام نسلکشی در دارفور، متهم شده است.
به گزارش رویترز، استیون شائولیس، ۶۳ ساله، یک نظامی بازنشسته آمریکایی و مدیر شرکت «CADG» است؛ شرکتی بینالمللی که بیش از دو دهه در حوزه قراردادهای نظامی و دولتی فعالیت کرده است. شرکتهای وابسته به او طبق اسناد دولتی، دستکم ۴۱۹ میلیون دلار از قراردادهای آمریکا و سازمان ملل برای پروژههای مختلف دریافت کردهاند؛ از ساخت زیرساخت برای نیروهای آمریکایی در افغانستان گرفته تا تأمین تجهیزات در عراق و همکاری در ساخت یک پایگاه هوایی در کنیا.
اما تحقیقات رویترز نشان میدهد در پشت صحنه، شرکتهای تحت کنترل شائولیس دستکم سه هواپیمای قدیمی بوئینگ را اداره کردهاند که در مسیرهایی پرواز داشتهاند که به مراکز لجستیکی نیروهای واکنش سریع سودان متصل میشود. این هواپیماها میان مراکز هوایی در چاد، لیبی و سومالی و مناطق تحت کنترل نیروهای واکنش سریع سودان در دارفور رفتوآمد داشتهاند.
جنگ داخلی سودان از سال ۲۰۲۳ آغاز شد؛ زمانی که ارتش سودان و نیروهای واکنش سریع، پس از اختلاف بر سر نحوه ادغام نیروهای نظامی در روند انتقال قدرت، وارد درگیری شدند. این جنگ تاکنون صدها هزار کشته برجای گذاشته و میلیونها نفر را آواره کرده است. سازمان ملل آن را یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی جهان توصیف کرده است.
نیروهای نیروهای واکنش سریع سودان در طول جنگ توانستهاند بخشهای بزرگی از سودان را تحت کنترل خود درآورند و برای ادامه نبرد، به شبکه گستردهای از مسیرهای تأمین سوخت، سلاح و نیروهای خارجی متکی بودهاند. به گفته منابع اطلاعاتی، دیپلماتها و کارشناسان نظامی که با رویترز صحبت کردهاند، هواپیماهای مرتبط با شرکتهای شائولیس بخشی از حلقه پایانی این زنجیره تأمین را تشکیل میدادهاند.
دادههای رهگیری پروازها، تصاویر ماهوارهای و ویدئوهای منتشرشده نشان میدهد سه هواپیمای مرتبط با این شرکتها دستکم ۱۶ بار در سه مرکز مهم فرود آمدهاند: بوساسو در سومالی، کوفره در لیبی و نیالا در دارفور. نیالا یکی از مهمترین مراکز نظامی و لجستیکی نیروهای واکنش سریع محسوب میشود.
یکی از نقاط عطف این پرونده، سرنوشت یک فروند بوئینگ ۷۳۷ بود که در ماه مه ۲۰۲۵ در فرودگاه نیالا توسط ارتش سودان منهدم شد. در این حادثه ۵۴ نفر، از جمله نیروهای نیروهای واکنش سریع سودان و کارکنان شرکت شائولیس، کشته شدند. این رویداد توجهها را به نقش هواپیماهای غیرنظامی ظاهراً خصوصی در جنگ سودان جلب کرد.
یکی دیگر از هواپیماهای مورد توجه، یک بوئینگ ۷۲۷ قدیمی بود که از برزیل خریداری شد. شرکت هواپیمایی باری توتال آریز اعلام کرد این هواپیما را حدود یک میلیون دلار به یک واسطه آمریکایی فروخته و سپس این هواپیما به شرکت اوسیدنتال، یکی از شرکتهای مرتبط با شائولیس، منتقل شده است.
این گزارش پرسشهایی درباره نقش پیمانکاران خصوصی آمریکایی در مناطق جنگی و احتمال نقض تحریمها یا مقررات بینالمللی ایجاد کرده است. تاکنون شواهدی مبنی بر اقدام قانونی علیه شائولیس یا شرکتهایش منتشر نشده و آنها در فهرست تحریمها قرار نگرفتهاند.
در همین حال، جنگ سودان همچنان با حمایتهای خارجی و شبکههای پیچیده تأمین ادامه دارد. آمریکا و برخی نهادهای بینالمللی در ماههای اخیر علیه شبکههایی که به تأمین منابع برای طرفهای درگیر کمک میکنند، تحریمهایی اعمال کردهاند.
پرونده هواپیماهای بوئینگ مرتبط با شرکتهای شائولیس نشان میدهد در جنگهای مدرن، مرز میان فعالیتهای تجاری، قراردادهای امنیتی و پشتیبانی نظامی روزبهروز مبهمتر میشود؛ جایی که هواپیماهای ظاهرا غیرنظامی میتوانند به حلقهای مهم در زنجیره جنگ تبدیل شوند.
نظر شما