با تشکر از شهاب حسینی، رامبد جوان و چند نفر دیگر

 روز گذشته تصاویری از مراسم بزرگداشت جواد گنجی، فیلمسازی که در جریان اعتراضات دی‌ماه جان خود را از دست داد، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد؛ تصاویری که حضور چهره‌های شناخته‌شده سینمای ایران از جمله شهاب حسینی، رامبد جوان، بهرام افشاری و محمد بحرانی را در فضایی آکنده از اندوه و همدردی نشان می‌داد. بسیاری از حاضران با لباس‌های مشکی و چهره‌هایی محزون در این مراسم شرکت کرده بودند؛ حضوری که از سوی کاربران شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان نشانه‌ای از همراهی بخشی از بدنه سینمای ایران با خانواده‌های جان‌باختگان و معترضان تعبیر شد.

در بخش‌هایی از این مراسم، شهاب حسینی پشت تریبون رفت و سخنرانی کرد. او در سخنان خود با اشاره به نقش و جایگاه هنر در جامعه، اظهار داشت که سیاستمداران اگر سینما و روایت‌های هنری را جدی‌تر دنبال می‌کردند، شاید برای مواجهه با وقایع اخیر از شیوه‌های متفاوتی استفاده می‌شد. حسینی به‌طور ضمنی از روش‌های به‌کارگرفته‌شده برای کنترل اعتراضات انتقاد کرد و بر ضرورت توجه به راهکارهای فرهنگی و گفت‌وگو محور تأکید داشت. او همچنین با اشاره به شمار جان‌باختگان، برآوردی حدود ده‌ها هزار نفر را مطرح کرد؛ عددی که بازتاب گسترده‌ای در فضای مجازی داشت.

این بازیگر در بخش دیگری از سخنان خود با ارجاع به فیلم «Schindler's List» ساخته Steven Spielberg، از صحنه‌ای یاد کرد که در آن به نجات حتی یک جان نیز به‌عنوان ارزشی بزرگ اشاره می‌شود. حسینی با بهره‌گیری از این مثال، بر اهمیت پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان و افرادی که با احکام سنگین روبه‌رو هستند تأکید کرد و خواستار توجه بیشتر به سرنوشت آنان شد. این بخش از سخنان او نیز با واکنش‌های فراوانی همراه شد.

در کنار سخنرانی‌ها، تصاویر منتشرشده از چهره محزون رامبد جوان و نیز حضور محمد بحرانی و بهرام افشاری، مورد توجه کاربران قرار گرفت. بسیاری از تحلیل‌گران فضای مجازی این حضور را نشانه‌ای از شکل‌گیری نوعی همدلی میان طیف‌های مختلف سینمای ایران دانستند؛ طیف‌هایی که با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، در این مراسم در کنار یکدیگر قرار گرفتند. برخی کاربران با اشاره به محدودیت‌هایی که هنرمندان در شبکه‌های اجتماعی با آن مواجه‌اند، این حضور را نوعی اعلام موضع غیرمستقیم تلقی کردند.

در عین حال، گروهی از فعالان فضای مجازی معتقدند که بدنه اصلی سینمای ایران، اگرچه در خط مقدم اعتراضات قرار ندارد، اما تلاش می‌کند در حد امکان همراهی خود را با مطالبات بخش‌هایی از جامعه نشان دهد. به باور این گروه، هنرمندان در شرایطی که دانشگاه‌ها، بازار و خیابان‌ها هر یک به شکلی درگیر تحولات اخیرند، ترجیح داده‌اند با احتیاط حرکت کنند؛ حرکتی که از نگاه برخی نه پیشرو و الهام‌بخش، بلکه بیشتر حمایتی و در پشت سر جریان‌های معترض ارزیابی می‌شود.

با این حال، نفس برگزاری چنین مراسمی و حضور چهره‌های شناخته‌شده در آن، از سوی بسیاری قابل توجه و حتی قابل ستایش توصیف شده است. به نظر می‌رسد در شرایط کنونی، بخشی از جامعه هنری می‌کوشد میان محدودیت‌های موجود و احساس مسئولیت اجتماعی خود توازن برقرار کند؛ تلاشی که بازتاب آن را می‌توان در همین مراسم و واکنش‌های گسترده به آن مشاهده کرد.