«متهم گریخت ۲» با یک عالمه ایراد از راه رسید

 این روزها هوش مصنوعی حسابی جولان می‌دهد؛ تصویر می‌سازد، مسئله حل می‌کند، فیلم تولید می‌کند و هزاران کاری را انجام می‌دهد که تا همین چند سال پیش غیرممکن به نظر می‌رسید. حتی پا را فراتر گذاشته و سراغ بازگرداندن رفتگان هم رفته است. اما در میان همه این قابلیت‌ها، موضوعی وجود دارد که شاید بد نباشد کمی بیشتر به آن بپردازیم؛ بازسازی جهان‌هایی که سال‌هاست از ذهن ما فاصله گرفته‌اند.

اصلاً آقای هاشمی را یادتان هست؟ همان آقای هاشمی که به کازرون رفته بود؟ متولدین دهه ۶۰ و ۷۰ احتمالاً خوب او را می‌شناسند. حالا به بهانه ساخت یک سریال اینستاگرامی با محوریت آقای هاشمی و خانواده‌اش توسط هوش مصنوعی و همچنین تولید نسخه دوم «متهم گریخت» در اینستاگرام، نگاهی به این دو اثر انداخته‌ایم.

ماجراهای خانواده آقای هاشمی یکی از داستان‌های تمام‌نشدنی دوران مدرسه  بود؛ داستانی که به شکلی متفاوت در کتاب تعلیمات اجتماعی سوم دبستان جا گرفته بود. این کتاب از ابتدا تا انتها روایتگر زندگی یک خانواده پنج‌نفره بود؛ خانواده‌ای که پدرشان کارمند اداره پست بود و به دلیل انتقال کاری از کازرون راهی نیشابور شدند اما در نهایت با تغییر محتوای کتاب‌های درسی در سال ۱۳۹۴، داستان خانواده آقای هاشمی نیز از کتاب‌ها حذف شد و به خاطرات نسل‌های گذشته پیوست.

حالا دیدن دوباره فضای خانه آقای هاشمی و طاهره خانم، آن هم پس از سال‌ها، تجربه‌ای غیرمنتظره است. اینکه سازندگان سراغ یکی از خاطره‌انگیزترین بخش‌های کتاب‌های درسی رفته‌اند و ایده خود را از میان صفحات یک کتاب قدیمی بیرون کشیده‌اند، به خودی خود جذاب است.

داستان این سریال تا حد زیادی مطابق روایت کتاب پیش می‌رود؛ از جمله جایی که حکم انتقالی آقای هاشمی به اداره شهر نیشابور می‌رسد و طاهره خانم نسبت به این تصمیم واکنش نشان می‌دهد. البته به دلیل محدودیت‌های فعلی هوش مصنوعی، در برخی دیالوگ‌ها و اجرای صوتی ضعف‌هایی دیده می‌شود، اما شخصیت‌پردازی آقای هاشمی موفق‌تر از سایر کاراکترها از آب درآمده است. مادربزرگ و فرزندان هم در فضای خانه حضور دارند و جزئیاتی مانند چرخ خیاطی کلاسیک طاهره خانم روی میز، یا دکوراسیون کاملاً ایرانی خانه، تلاش سازندگان برای بازسازی حال‌وهوای آن دوران را نشان می‌دهد؛ هرچند در کنار این عناصر، نشانه‌هایی از تلفیق با فضای امروزی هم دیده می‌شود.

اما شاید اینکه در مقایسه با فصل دوم «متهم گریخت»، سریال هوش مصنوعی آقای هاشمی اثری منسجم‌تر و قابل‌قبول‌تر به نظر می‌رسد هم جالب است. فصل دوم «متهم گریخت» بیش از آنکه روی داستان و روایت تمرکز کند، درگیر فرم شده و به نظر می‌رسد عجله در تولید و ضعف در پرداخت، نتیجه‌ای ناامیدکننده رقم زده است. شاید تعبیر «غیرقابل تحمل» برای توصیف این نسخه اینستاگرامی چندان هم دور از واقعیت نباشد.

در نسخه جدید «متهم گریخت»، داستان خانواده هاشم‌آقا را می‌بینیم که حالا در تهران جا افتاده‌اند، اما همچنان از شرایط اقتصادی گلایه دارند. بازگشت بی‌بی به آبادی، وصال شازده و بی‌بی، پدربزرگ شدن هاشم‌آقا و تغییرات دیگری که قرار است ادامه مسیر این خانواده را روایت کند، محورهای اصلی داستان هستند. اما خب تنها اشتراک این سریال با سریال آقای هاشمی، انتخاب سوژه درست است و البته که ادامه دادن «متهم گریخت» شاید سخت‌ترین کار دنیا باشد. شما یک دنیا خاطره را احتمالا نمی‌توانید بدون مصالح لازم و نداشتن قصه منسجم پیش ببرید و فقط در حد چند ثانیه خاطرات را زنده کنید.