جنگ نزدیکتر از همیشه/ آیا نیویورک آخرین فرصت دیپلماسی است؟
غرب آسیا در یکقدمی انفجار ایستاده است؛ نقطهای بیبازگشت که در آن دیپلماسی بیش از هر زمان دیگری شبیه به آخرین تشریفات پیش از شلیک نخستین موشک به نظر میرسد.
همزمان با آماده شدن مسعود پزشکیان برای حضور در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل، سایه سنگین جنگ تمامعیار بر منطقه گسترده شده است. هشدارهای امنیتی فوقالعاده واشنگتن، لغو گسترده پروازها و تهدید صریح پایگاههای نظامی غرب، نشان میدهد بازیگران منطقهای و فرامنطقهای آرایش تهاجمی به خود گرفتهاند و زمان برای گریز از یک تصادم نظامی تاریخی بهسرعت در حال سپری شدن است.
بنبست دیپلماتیک و اولتیماتوم هفتگانه
اگرچه آنکارا و دوحه در واپسین دقایق میکوشند خاکستر توافق ازدسترفته «اسلامآباد» را دوباره شعلهور کنند، اما شکاف میان مواضع طرفین عمیقتر از آن است که با میانجیگریهای مرسوم پر شود. تهران با فرستادن بسته «۷ شرط بنیادین»، زمین بازی را تغییر داده است. خطوط قرمزی چون توقف بیقیدوشرط نبرد در سراسر جبههها، آزادسازی فوری داراییهای مسدودشده و جبران خسارات پیشین، به همراه بازنگری اساسی در بازدارندگی هستهای و احتمال خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT)، نشان از آن دارد که ایران دیگر سازشهای موقت را نمیپذیرد. پیام ارسالی شفاف است: راهحل میانهای وجود ندارد؛ یا پذیرش شروط سخت تهران، یا آغاز دوباره درگیری.
آرایش جنگی در تنگهها؛ خطوط قرمز شعلهور میشوند
پاسخ نظامی تهران به تحرکات ضدایرانی در پایتختهای غربی و رفتارهای مبهم برخی دولتهای عربی، از مرحله هشدار کلامی عبور کرده است. هشدار فرماندهی قرارگاه خاتمالانبیا و استقرار آتشبارهای سنگین یگانهای مرزی، مؤید این واقعیت است که انگشتها روی ماشه قرار دارد.
تهران صراحتا اعلام کرده هر پایگاه یا سرزمینی که حریم خود را در اختیار تجاوز احتمالی آمریکا قرار دهد، به هدف مشروع و اولیه حملات تلافیجویانه بدل خواهد شد. انسداد عملا رخداده در آبراههای حیاتی هرمز و بابالمندب و اصابت اهداف کلیدی در عمق استراتژیک منطقه، نشان میدهد شریانهای انتقال انرژی جهان اکنون زیر دید مستقیم ادوات نظامی قرار دارند و هرگونه جرقهای، بازار نفت را با شوکی بیسابقه روبهرو خواهد کرد.
اضطراب در کاخ سفید و هراس از سرایت بحران
شدت تهدیدها به حدی رسیده که وزارت خارجه آمریکا با صدور هشدارهای اضطراری کمسابقه در امارات، قطر، اردن و سرزمینهای اشغالی، به شهروندان خود دستور داده فوراً منطقه را ترک کنند یا خود را برای ماندن در پناهگاهها آماده سازند. برآوردهای محرمانه پنتاگون حاکی از آن است که در صورت درگیری، میدان جنگ نه به خاک ایران، بلکه به تمامی منافع، سفارتخانهها و داراییهای آمریکا در سراسر جهان سرایت خواهد کرد. ترامپ در حالی مدعی پایان جنگ است که در محافل داخلی، اضطراب شکست در انتخابات میاندورهای کنگره و جهش مهارنشدنی بهای بنزین بر سر کانون قدرت در واشنگتن آوار شده است.
بر لبه پرتگاه نبرد فراگیر
سفر پزشکیان به نیویورک، علیرغم کارشکنی واشنگتن در عدم صدور روادید برای کادر رسانهای همراه، آخرین تریبون برای سنجش سرنوشت غرب آسیاست. استقبال ترامپ از دیدار در نیویورک بیشتر تلاشی واپسین برای مهار قیمتها در آستانه صندوقهای رأی است تا رغبتی برای صلح پایدار. محمدباقر قالیباف در نطق راهبردی خود دوگانه «جنگ فرسایشی یا تسلیم» را باطل اعلام کرد و مسیر عبور از تنگناها را تنها در حفظ اهرمهای سخت قدرت دانست. حال، خاورمیانه در آستانه تصمیم نهایی است: یا عقبنشینی ملموس کاخ سفید با تضمین مسکو و پکن، یا غرش موشکها و ورود به جنگی ویرانگر که جغرافیای سیاسی منطقه را از نو ترسیم خواهد کرد.
نظر شما