واکنش بدن در لحظه انفجار نزدیک/ کدام واکنشها کاملا طبیعی است؟
۲ تا ۳ ساعت بعد از انفجار، حادثه در ذهن مرور می شود. مدام در ذهن، فیلم انفجار را مرور میکنید و سوالات بیپایان برایتان ایجاد میشود.
انفجار نزدیک یکی از وحشتناکترین تجربههایی است که یک انسان میتواند داشته باشد. در زمان انفجار، واکنشهایی کاملاً طبیعی در بدن و ذهن افراد بروز می کند که اگر این شرایط برای افراد پیش آمد نباید خود را سرزنش کنند.
سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران بیان می کند: از لحظه انفجار تا چند ساعت بعد، واکنشهای طبیعی در بدن و ذهن افراد ایجاد می شود. در لحظه صفر یعنی زمان وقوع انفجار، قلب تند تند میزند، انگار که دارد از قفسه سینه بیرون میزند. نفس بند میآید یا نفس سریع می شود. بدن از جمله دستها، پاها و حتی فک می لرزد. عضلات منقبض میشوند و مشتها گره میخورد. عرق سرد روی پیشانی و کف دستها مینشیند و در این مواقع ممکن است فرد بیاختیار جیغ بزند یا فریاد بکشد.
از نظر ذهنی نیز تغییراتی ایجاد میشود، فرد هیچ چیز نمیفهمد و انگار در یک فیلم وحشتناک قرار دارد. زمان کند میشود و ثانیه ها سال ها طول میکشند. بدن قفل میکند و فرد نمیتواند حرکت کند یا برعکس. فرد بیهدف شروع به دویدن میکند و فقط این یک فکر مدام در ذهن مرور می شود:«میمیرم؟ زنده میمانم؟»

مراحل پس از لحظه صفر
۵ دقیقه بعد، مرحله بروز شوک است. هنوز باور نمیکنید چه شده است. بدنتان را بررسی میکنید. دست به سر و صورت میزنید تا ببینید زخمی هستید یا نه. صدای زنگ در گوشتان می شنوید. ممکن است چند دقیقه یا چند ساعت وزوز گوش داشته باشید. گیج هستید. نمیدانید باید چه کار کنید و کجا بروید. تلاش میکنید تماس بگیرید. سریع گوشی را برمیدارید تا به خانواده زنگ بزنید. ۳۰ دقیقه بعد از انفجار، لرزش بدن همچنان ادامه دارد، احساس تهوع یا دلپیچه دارید چون استرس روی معده اثر میگذارد، تشنگی شدید بروز میکند چون بدن آب از دست داده است، یک خستگی ناگهانی ایجاد میشود مثل اینکه انگار یک ماراتن دویدهاید، در برخی افراد گریه و تعدادی ایجاد بیحسی و رخوت بروز می کند.
ساعات پس از انفجار
۲ تا ۳ ساعت بعد از انفجار، حادثه در ذهن مرور می شود. مدام در ذهن، فیلم انفجار را مرور میکنید و سوالات بیپایان برایتان ایجاد میشود. «چرا من زنده ماندم؟»، «چرا اینجام؟»، «کی تموم میشه؟»، دچار نوسان شدید احساسات می شوید. یک لحظه گریه، یک لحظه خنده عصبی یا یک لحظه خشم تظاهر میکند. بیحوصلگی مطلق ایجاد میشود و حوصله هیچکس و هیچ چیز را ندارید. به صداها واکنش نشان میدهید.
با کوچکترین صدایی مثل بستن در یا افتادن چیزی از جا میپرید. ۱۲ تا ۶ ساعت بعد، خستگی عمیق بدون اینکه بتوانید بخوابید بروز می کند. بیاشتهایی یا پرخوری عصبی تظاهر و احساس گناه بروز می کند. دچار بیحسی عاطفی می شوید یعنی غم، شادی و ترسی ندارید و فقط یک خلأ بزرگ در شما ایجاد می شود و دچار افکار مزاحم مثل تکرار مداوم تصاویر انفجار مدام به ذهن میآید.
چه باید بکنیم؟
در لحظه اول یک نفس عمیق بکشید. (دم ۴ ثانیه، بازدم ۶ ثانیه)، ارامش خود را حفظ کنید و به نقطه امن بروید، به خانواده اوضاع جسمانی خود را خبر بدهید. با کسی حرف بزنید و تنها نمانید. اگر میتوانید استراحت کنید. خود را سرزنش نکنید چون این واکنشها طبیعی است. اخبار را محدود و نه مداوم دنبال کنید.
در این شرایط مصرف مواد مخدر اوضاع را بدتر میکند و سعی کنید تصمیم مهم نگیرید چون حالت طبیعی ندارید. چنین واکنشهایی که در افراد ایجاد می شود، واکنش حاد به استرس است. یعنی بدن و ذهن دارند تلاش میکنند با یک رویداد غیر قابل هضم کنار بیایند. فقط به خاطر بسپارید که این حالت ها طبیعی است و میتوانید برای رسیدن به شرایط ثابت با شماره ۴۰۳۰ تماس بگیرید.
نظر شما